Suy Niệm Lời Ngài

“Anh trốn sao đêm, lẩn mặt trời,”

2012-02-18T05:00:00.000+11:00

Suy niệmChúa Nhật Thứ Nhất Mùa Chay Năm B 26.02.2012

“Anh trốn sao đêm, lẩn mặt trời,”

“Ghê từng ý gió, sợ hoa rơi.”

(dẫn từ thơ Đinh Hùng)

Mc 1: 12-15

Có thể rằng, với anh, là nhà thơ haynghệ sĩ, thì như thế. Còn sự thực, với Chúa, là Đấng vẫn lẳng lặng vào chốnhoang vu/xa vắng mãi để giáp mặt ác thần/sự dữ, chịu thử thách. Thử thách hoặc khuyếndụ, là tình huống ghi lại ở trình thuật, rõ nhất hôm nay.

Trình thuật, nay thánh sử Máccô chỉ viếtcó đôi hàng về thử thách thức và khuyến dụ Ngài ở lặng thinh trong 40 ngày/đêm.40 đây, là con số biểu tượng chỉ thời gian cũng rất dài. Dài ngày, dài tháng. Trongcuộc sống của Chúa, vẫn thấy có khuyến dụ kéo dài ngày cho đến lúc Ngài giápmặt sự thật trên đồi Can-va-riô. Thử thách và khuyến dụ, đưa Chúa đi vào chốn choángợp ở đời thường để mong dẫn dụ Ngài gia nhập vào sự ngợp choáng ấy.

Quả là thế! Chúa choáng ngợp với khuyếndụ trở thành Đấng Mêsia, mà mọi người trông đợi. Choáng đến ngợp, khi Ngài buộcphải đặt mình trước cảnh tình quyết đối đầu, hầu có quyết định cho đúng. Choángvà ngợp, trước quyết định hành động sao cho hợp ý Chúa Cha. Choáng rồi ngợp, trướcchọn lựa những 3 cách thế để thể hiện vai trò được Cha giao phó. Cách đầu, là quyếttham gia vào chốn quyền bính ngõ hầu có thể kình chống người La Mã, cũng khá khó.Cách thứ hai, là hoà nhập với người đương thời, để rồi sẽ thống trị mọi người ởchốn dân gian, trần thế.

Nếu làm thế, Ngài sẽ có thể giảiquyết chuyện đói nghèo do vua quan/lãnh chúa người La Mã từng tạo ra. Thử tháchvà khuyến dụ, cốt ý tạo lòng ham muốn tự mình giải quyết hết mọi việc ở thếgiới, là chuyện giúp kiến tạo cuộc sống tốt lành cho mọi người.

Và thử thách cùng khuyến dụ cuối,là: nhắm mắt làm ngơ chẳng cần biết sự thể ở đời sẽ ra sao, vẫn lặng thinh đi vàochốn linh thiêng thần thánh, mà chỉ ê a vài ba kinh kệ để rồi sẽ lại giao hếtcho Cha giải quyết. Đó là 3 thử và thách rất khuyến dụ thấy rõ ở trình thuật đượcthánh Mátthêu ghi chép.

Thử và thách cùng khuyến dụ dễ thấynhất là những thử thách và dụ dỗ về quyền bính. Là, cung cách mà người La Mã khixưa sử dụng hòng thống trị kẻ ở dưới. Người La Mã xưa, vẫn muốn tạo khó khănđặt để lên đầu kẻ dưới. Làm thế, sẽ khiến họ lại trông mong có được đấng cứutinh nào đó khả dĩ đem họ ra khỏi mọi thứ bất ưng kéo dài ngày. Có lẽ, giớithống trị La Mã khi ấy đã bất lực trong sử dụng quyền thế cách sai sót, để rồi ngườingười ở dưới vẫn phải ngóng trông đấng bậc nào khác đầy uy lực đến thay thế.

Với thử thách/khuyến dụ này, GiêsuĐức Chúa không những chỉ trích cung cách mà vua quan cùng lãnh chúa người La Mãsử dụng quyền bính tối cao để cai trị, mà Ngài còn đả phá cả quyền uy/thế lựclà những thứ mà Ngài chẳng bao giờ muốn tạo lấy cho Ngài. Chúa chọn cuộc sống thấphèn không mang nặng quyền uy vật chất để Ngài có thể hoà mình với người thấpbé, chẳng khi nào có được quyền uy thế lực ở trần gian.

Thử thách/khuyến dụ thứ hai tỏ cho Chúa,là lòng ham muốn giải quyết tệ trạng đói nghèo của thế gian. Rõ ràng vào thờiChúa sống, trạng huống này từng xảy đến. Hầu như 95% người dân Galilê vẫn sốngdưới mức độ những khó cùng nghèo. Tức: họ không đủ cơm ăn áo mặc hằng ngày màcòn thiếu cả đức tính tự tin vào bản lãnh cũng như tư cách của chính họ. Thêm vàođó, là: tình trạng đau yếu, chết yểu vẫn diễn ra thật khó giải quyết.

Những khó khăn này, đều do vua quanlãnh chúa trần gian như Hêrôđê tạo nên bằng vào chương trình xây dựng các đềnđài bề thế, khiến dân con ở dưới đã nghèo lại thêm khổ cực. Nhằm thực hiệnnhững mưu đồ như thế, vua quan ở đời lại đã phải bổ thêm thuế má đánh trên đầudân con thiên hạ. Thử và thách cũng như khuyến dụ đây, là tìm cho ra đấng bậc vịvọng nào khả dĩ có thể dấy động cuộc cách mạng để chống nạn nhũng lạm quyền thế.Chính đó là lý do để người người trông chờ Đấng Thiên Sai mau đến cứu vớt họ.

Thử và thách thức cuối, là: gạt sangmột bên những chuyện thực tế ở đời để rồi chỉ nghĩ chuyhện siêu thăng phụng thờvà tế tự. Rồi từ đó nghĩ rằng: bằng vào quyền sinh sát mình tự phát, sẽ có thểbuộc Chúa phải dính dự vào với suy nghĩ cùng quyết định của riêng mình hầu giảiquyết cho dân con của Ngài. Thử thách và khuyến dụ ở đây, hôm nay, còn là sửdụng chốn kinh kệ/phụng thờ mà cầu Chúa ra tay giải quyết hết mọi khó khăn đangdiễn ra. Người Do thái thời trước, cũng từng sống với những thử và thách giốngnhư thế.

Thử thách trên là khuyến dụ ta chỉ sốngđời thiêng liêng/linh đạo, hơn sống cho ý định của Chúa Cha. Đức Giêsu đã nhậnra chính những thử thách và khuyến dụ như thế, sẽ là chúa tể để có thể dám tựmình gạt qua một bên ý định rất thực của Chúa. Thế nên, Ngài mới không chọn đườnglối kinh kệ/sùng Đạo như đám Pharisêu từng thêm vào luật tế tự. Trái lại, Ngài đíchthực tuân theo ý định của Cha, chứ không phải ý tư riêng của Ngài.

Hội thánh hôm nay cũng đang sốngcùng một cảnh tình rất tương tự. Cảnh tình, có thử và có thách thức cùng nhữngkhuyến dụ, hệt như thế. Cảnh tình, là cảnh của đấng bậc chỉ biết sống ở trêncao, vẫn muốn người của Giáo hội phải biết ganh đua với thế trần. Ganh và đua,hầu đoạt lại quyền uy thế lực từng để mất trong chính trường, ngoài xã hội, lànơi chốn mang nhiều ảnh hưởng lên dân chúng. Thông thường thì, người người thấyHội thánh cứ ganh đua với cơ quan từ thiện ở nhiều nơi. Vẫn muốn người đời nể trọngmình vì mình cũng từng ban phát ân huệ, tài chánh và bổng lộc cho nhiều người.

Thường thấy hơn, rõ ràng hôm nay ngườingười đều thấy thánh hội mình chỉ lo chuyện linh thiêng chốn tháp ngà nhiều mâytầng vần vũ. Lo rồi, còn bắt Chúa đồng thuận mà tuân theo qui định do thánh hộimình đề ra. Hội thánh hôm nay cũng gặp cùng một thử thách cũng như khuyến dụbằng nhiều cách, giống hệt như Đức Giêsu vào thời trước. Tức, cũng nghĩ rằng ChúaThánh Thần uỷ thác cho mình làm mọi chuyện theo ý của nhóm hội phe đảng cầmquyền, chứ không là ý định của Cha. Bởi, ý của Cha luôn là ý kiến và quyết địnhmời gọi thánh hội theo đường khổ ải, trầm lắng chứ không sống đời ồn ào, nhữnglà phô trương lực lượng.

Chúng ta cũng thế. Ngày nay, ta vẫnmuốn trở thành dân con đặc biệt được Chúa tuyển chọn. Tức: những người có khảnăng chỉnh sửa mọi thứ, cả những thứ ta không có thẩm quyền cùng chức năng, trọng trách. Nói tóm lại, ta thường nghĩ mìnhcó khả năng giải quyết hết mọi chuyện trong huyện/ngoài đời dù nhiều lúc khôngđược Cha uỷ thác. Dù, nhiều khi chính ta cũng không rành rẽ, bằng người đời nữa.

Nhiều lúc, Hội thánh muốn lôi kéoChúa vào với lập trường rất riêng tư của một nhóm người chưa thành thánh, nhưngvẫn muốn dân con Đạo mình ở trên mọi cơ chế, hoặc tôn giáo. Trên mọi sự. Hơn mọingười. Chính vì lý do này, mà một số người trong Đạo ngoài làng, nay bớt tinvào thánh hội của Chúa, dù vẫn tin vào tình thương của Ngài đối với mọi Đạo.Mọi người.

Nhiều lúc, Hội thánh cũng đối xử vớicon dân trong Đạo như khách lạ người dưng, cùng lắm chỉ như kẻ đứng ngoài dựkhán, không hơn không kém. Thế nên, mới bỏ giờ ra mà thêm thắt cho diện mạo Đạomình thêm phần hấp dẫn. Chính vì thế, nên người người mới không thấy được ýnghĩa của cuộc sống đích thực, trong Đạo. Không còn mong đợi Hội thánh giúpmình sống xứng hợp với Lời của Chúa hoặc làm sống dậy như Chúa từng khuyên dạy.

Nhiều vị trong thánh hội của ta, vẫnsống cuộc đời phụng tự, cũng rất thật. Nhưng, quá đặt nặng hình thức rất lễnghi, chỉ muốn điệu võ dương oai, nên đôi lúc hiểu sai ý nghĩa niềm tin rấtthực. Nói tóm lại, dân con Hội thánh nay có lúc đặt quá nặng phần hình thức vớidiễn trình, cốt để khuyến dụ nhiều người vào Đạo, và theo Đạo. Phải chăng, đócũng là thử và thách rất khuyến dụ, thời hôm nay.

Nếu quả có thế, cũng nên nguyện cầucho thánh hội mình có lại cơ hội lướt thắng chính mình, mà hồi hướng trở về vớicon đường chính mạch do Đức Giêsu vạch ra. Hội thánh nói ở đây vẫn là mỗi ngườivà mọi người trong thánh hội Công giáo rất La Mã, chứ không chỉ là cơ chế mạnhmẽ, rất Va-ti-căng.

Trong cảm nhận như thế, cũng nên đểra đôi phút mà ngâm lại lời thơ vừa trích dẫn ở trên, rằng:

“Anh trốn sao đêm, lẩn mặt trời,

Ghê từng ýgió, sợ hoa rơi.

Chao ôi! Mỗi cánh sương run rẩy.

Nghe cũngvang âm giọng nói Người.”

(Đinh Hùng – Trái Tim Hồng Ngọc)

Trái tim có hồng và có ngọc, nay cũngnghe vang giọng nói của Người. Giọng Người khuyên nhủ hãy sống đời thực thụ cóniềm tin rất thánh và cũng rất người, ở nơi đây. Chốn này. Khó lòng mà lẩntrốn.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏng dịch.

“Lững thững sườn non, chiếc cáng điều,”

2012-02-11T05:00:00.000+11:00

Suy niệm Chúa Nhật Thứ 7 Thường Niên Năm B 12.02.2012

“Lững thững sườn non, chiếc cángđiều,”

“Ngàn thông còn đắm, mộng thân yêu.”

(dẫn từ thơ Lưu Trọng Lư)

Mc 2: 1-12

Cáng đưa người bệnh xuyên mái nhà ngàyhôm ấy để Chúa chữa, có là cáng điều không, cũng chẳng rõ. Chỉ rõ một điều, cángbệnh đây là truyện kể để nói lên tình Chúa thương yêu, rất bọc điều.

Nếu cứ hỏi: người khỏi bệnh có nhớ quaylại mà cảm tạ Đấng Thánh chữa cho mình, không? Có hối cải, để về lại với cuộcsống gần cận Chúa hay không, cũng chẳng rõ. Nếu cứ thắc mắc: không biết Chúa cóyêu cầu người lành bệnh hoặc hối nhân được tha có biết sám hối hay không, cũngđành chịu.

Thời Chúa sống, ngôn ngữ dân gian thườngsử dụng cụm từ “đám người xấu” không cố ý chỉ dân thường ở huyện, mà chỉ muốnnói: không thấy sức ép người lành bệnh hoặc đã được tha phải ăn năn, hối lỗi vềnhững gì mình làm trong quá khứ; hoặc, đổi thay lối sống, cho phải phép! Đặcbiệt hơn, khi chữa lành hoặc thứ tha, Chúa chỉ muốn những người đã lành sạch phảicó tâm tình đổi mới, chứ không cần bà con mọi người tổ chức nghi thức rầm rộ chứngtỏ mình đã hối cải. Nhất định thế!

Tìm hiểu nguồn gốc ý nghĩa trìnhthuật, một số nhà chú giải thấy rõ: tiếng Aram xưa vẫn sử dụng động từ “Shub” để diễn tả một hối tiếc về độngthái mình làm. Và danh từ “Teshuva” chỉsự hối hận, rất ăn năn. Theo nghĩa đen, hai từ này đều diễn tả một trở về. Về,để quyết tâm quay lại sống sao cho phù hợp với giao ước mà người người thiếtlập với Chúa. Điều này gồm việc hồi hướng trở về như đã ước hẹn. Và qua đó, ámchỉ mình sẽ quay lưng chống ác thần/sự dữ. Đó là cung cách rất mới. Cung cách sốnghài hoà mà người Do thái muốn biến nó thành hiện thực. Nói cách khác, mọi ngườiđều đồng ý cải hối, từ lâu rồi.

Thật ra thì, văn chương thời đó khôngnói nhiều về chuyện này và coi đó như sự đã rồi. Tức, sự thể được chấp nhậncách nhưng-không, chẳng cãi vã. Có điều là, mọi lý luận như thế đều hàm ngụtiêu chuẩn đạo đức lâu nay rày vẫn thấy. Bản Bẩy Mươi Hy Lạp đã dịch động từ “Shub” thành “Epistrepsein”, trong khi các thánh sử lại chuyển ngữ từ ấy thành “Metanoiein”, tức nói rất ít về điều tốtđẹp. Tóm lại, sự thể có thế nào đi nữa cũng đều qui về việc cải hối, ăn năn và trởvề.

Về cải hối, người Do thái ở thế kỷđầu, vẫn biểu lộ điều mà họ coi là không thể thiếu khi hồi hướng trở về. Mức độcải hối sẽ tuỳ nơi chốn mình sinh hoạt. Nhiều tài liệu cho thấy: khi đến đềnthờ, người người thường mải ưu tư/lo lắng quá mức những chuyện tế hiến với hysinh, nên quên mất sự thể buộc mình phải sống trong nguyện cầu để được thứ tha.Chính đó là chuyện cần thiết rất chính yếu. Nói như thế, là để nhắn nhủ mọingười hãy bớt đặt nặng việc tế hiến hy sinh, cho bằng: hãy đặt trọng tâm vào cuộcsống rất Đạo, tức: nguyện cầu. Nguyện cầu, như phần lớn các văn thư/văn bản Hộithánh gửi dân con trong Đạo sống ở ngoài Palestine, vẫn xác chứng. Tuy nhiên, nhiều lờicầu dâng lên Chúa lại hướng vào bậc tiên tổ, trong đó có cả Abraham và cácthánh, chứ không chỉ muốn được Chúa đoái hoài, thứ tha thôi.

Rõ ràng là, khi trích dẫn lời khuyêncủa Chúa, cả 4 Tin Mừng đều không nói nhiều đến việc tế hiến lẫn hy sinh hoặcnghi thức rườm ra cho bằng phản ánh điều Chúa muốn nối kết với đường lối củathánh Gioan Tiền Hô chuyên loại bỏ tính chất rất riêng của Do thái, tức: dânđược chọn. Trình thuật, nay thánh sử viết về việc Chúa đề cập đến tiệc cánhchung, tức Tiệc Thánh trong đó Do thái không phải chủ yếu.

Qua thực hiện điều cần thiết như thế,Chúa đưa ra động lực mới để những ai nguyện Chúa thứ tha đều biết là: họ đượctha, chẳng phải vì họ là dân được chọn. Nhưng, là do động thái nguyện cầu mọingười cần chứng tỏ. Chứng tỏ rằng nhất định mình sẽ thứ tha hết mọi người. Thứtha đây, đòi hỏi người tập trung nguyện cầu phải thực hiện động tác hỗ tương/hai chiều, nếu muốn được Chúa đoái thương,nhậm lời.

Việc này khác với đường lối Hội thánhthời tiên khởi cho rằng: sở dĩ mọi người được ơn tha thứ là vì mình đã gia nhậpnghi thức thanh tẩy và tham dự mọi bí tích rất lành thánh. Sự thật, lại tráingược. Hành động thứ tha Chúa đề ra, rất ư là mới mẻ. Thứ tha đây, không đểnhận lãnh những gì tốt đẹp mình ao ước, mà là cho đi. Cho, những gì mìnhmuốn có cho riêng mình mà thôi. Cho, cả điều mình ao ước cho người của mìnhhoặc dân được chọn của mình, là Do thái mà thôi.

Song song với hành động tha thứ, làđộng thái lâu nay vẫn thấy đi kèm động thái nguyện cầu, như: quỳ gối, đứng dậy,cúi gập mình, đưa tay đỡ, là hành xử vẫn thấy vào mùa chay. Chay kiêng mùaphụng vụ, vẫn là thói quen buộc người Do thái thực hiện vào các buổi cầu nguyệnmà họ gọi là “Yom Kippur”. Chaykiêng, còn kéo theo tập tục xé áo, mặc đồ nóng nảy, ngồi trên tro, bứt râu tóc,hoặc khóc lóc nghiến răng tựa hồ trong nhà có kẻ quá vãng.

Chúa không chủ trương chay kiêng giốngnhư thế. Dù, Hội thánh thời tiên khởi vẫn cứ yêu cầu con dân mình thực hiện nhưthế khi cầu nguyện. Và Tin Mừng còn cho thấy, Chúa chẳng bao giờ làm những việcnhư vậy, để thị oai. Thánh Gioan cũng ăn chay kiêng cữ, theo cung cách tương tự.Nhưng đó là tập tục của riêng ông. Riêng phần Chúa duy Ngài cũng thực hiện việcchay tịnh, nhưng Ngài vẫn không theo kiểu cách ấy. Thái độ của Chúa nhằm vàochay tịnh nào mang tính tự nguyện. Ngài muốn dân con mọi người đổi thay phongcách thời xưa thánh hội mình vẫn cứ chủ trương. Ngài muốn dân con nhà Đạo sống đờiđạo hạnh, nhưng tuyệt nhiên không đượm tính màu mè phô trương bề thế, đến như vậy.

Thánh Máccô cũng nói đến động lựcthúc đẩy mọi người thực hiện động thái chay kiêng là làm việc ấy trong mừng vuicủa ngày cưới. Chúa không chủ trương bắt mọi người khóc lóc/ỉ ôi khi nguyện cầu,sám hối. Đúng hơn, Ngài khích lệ dân con mọi người hành xử theo cung cách tươi vuikiểu Nước Trời. Như “chàng rể và cô dâu vẫn cứ vui vẻ vào ngày cưới”. Tức, có làmgì thì làm vẫn cứ làm trong tươi vui, hệt như tâm trạng của quan viên hai họ trongngày cưới. Có thế thôi.

Tựa như dụ ngôn Chúa nói về ngườithu thuế và đám Pharisêu ở Tin Mừng Luca đoạn 18, ta vẫn đọc và nhớ rất kỹ. Hômấy, người thu thuế đã hối cải rồi đập thùm thụp vào ngực mình quyết ăn năn sámhối để mưu cầu Chúa xót thương phận tồi tàn của mình. Và nhất quyết, khi trở vềsẽ tự chỉnh sửa mọi hành xử, theo đúng ý định của Chúa. Ở Tin Mừng, không thấy cóchương đoạn nào ghi rõ hành xử của người thu thuế hoặc kẻ lỗi phạm tự kiểm vàquyết hứa sẽ cải hối theo cung cách hệt như thế. Cung cách hệt như thế, là kiểucách khúm núm ở đền thờ mà đấm ngực nhận lỗi, rồi tuyên hứa, sẽ sửa sai.

Lại nữa, có người còn hỏi: phảichăng ý định của tác giả Tin Mừng khi viết về hành xử khúm núm với đập ngực làcốt để minh chứng sự kiện lịch sử đã khách quan xảy đến chăng? Trả lời cho rõràng, các nhà chú giải khuyên người đọc nên qui về lịch sử của đời Chúa.

Nhìn vào lịch sử, người người đềuthấy Chúa có lập trường riêng tư mới lạ về cải hối. Ngài không đòi mọi ngườichứng tỏ mình đã hối cải bằng các nghi thức truyền thống, rất nhiêu khê. Nghithức ấy, thật ra chẳng ăn khớp/thích hợp với sứ điệp Chúa vẫn dạy. Chúa dạy mọingười về những gì cần làm khi được Ngài thứ tha. Ngài tha thứ, không vì ta cógốc nguồn là dân được chọn rất Do thái. Mà chỉ một lời khuyên: hãy tha thứ bằngđộng thái hoà mình thân mật với người đối xử nặng nhẹ với mình. Chúa còn chủtrương ngồi cùng bàn ăn uống với tội phạm là để ta đi bước trước thực hiện thamdự ngồi vào bàn tiệc cánh chung. Tức, cơ hội để mọi người sống phấn khởi, mà quẳnggánh lo đi.

Riêng người phạm lỗi, cũng nên loại trừđộng thái chứng tỏ mình chỉ hối cải bề ngoài bằng những hành xử khóc lóc,nghiến răng, sầu buồn, hoặc than vãn lấy lệ. Hối và cải, nhưng chẳng đặt nặngviệc ăn chay kiêng cữ kiểu xưa cũ. Chẳng nên chủ trương ê a đọc thật nhiều kinhkệ từng kê sẵn ở sách lễ. Tức, chỉ than vãn hoặc kêu gào Chúa ghé mắt nhìn. Trongkhi Chúa chẳng đề nghị nghi thức hoá giải nào để thay thế. Nhưng, Ngài lại cứ khuyênrăn dân con mọi người hãy thứ tha, nguyện cầu Chúa Cha tha thứ. Nguyện cầu rồi quyếtđịnh đến với Cha mà vui hưởng tiệc vui, rất Nước Trời. Ở mọi nơi.

Trình thuật hôm nay, không cho biết Chúacó dạy người phạm lỗi có phải ăn năn/thống hối bằng nghi thức, lễ lạy không. Tráilại, trình thuật chỉ nói lên việc Chúa đòi mỗi người và mọi người hãy biết thứtha, hoà mình mà sống với Nước Trời, rất tươi vui. Nước Trời đây, là chốn miềnmọi người sinh sống biết tha thứ chonhau. Thứ tha và quên đi mọi lầm lỡ rất đáng tội, đối với nhau. Nước Trời đây, cònlà nơi chốn ở đó mọi người chỉ nhằm vào khía cạnh tích cực của cuộc sống để sống,có thế thôi.

Có lẽ, khi xưa, Hội thánh mình chỉ tổchức độc nhất mỗi nghi thức dọn lòng trí để Chúa hiện diện. Bởi, lúc nào Ngài cũngtha thứ hết mọi người và riêng mình nữa. Tha thứ, để rồi sau đó, mỗi người vàmọi người có thể trổ nóc nhà mà ra đi. Ra đi ngợi ca Chúa Cha nhân từ, đầy lòngtha thứ. Đó mới là ý nghĩa đích thực của trình thuật được thánh Máccô viết hômnay.

Trong cảm nhận những gì thánh sử ghilại ở trình thuật, cũng nên ngâm lên lời thơ còn ghi rõ:

“Nhữnganh phu cáng, đo từng bước,

Tỉ tê cùngkể, chuyện hoang đường.

Vén riềm,thiếu nữ tưng bừng ngắm,

Truông núi:muôn chim gọi rộn ràng.”

(Lưu Trọng Lư – Chiếc Cáng Điều)

Rất có thể, nhà thơ ngoài Đạo chưadiễn tả đủ trạng huống thứ tha, rặt như thế. Vẫn có thể, nhà Đạo mình hiềunhiều về tình huống thứ tha, rất tương tự. Tương tự chăng, nay vẫn thấy “muôn chim rộn ràng” ở “truông núi” với Nước Trời. Ở trần gian.Rấtgần gũi.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏng dịch.

“Thành phố ngợp, ngày nao chiều gió dậy,”

2012-02-04T05:00:00.000+11:00

Suy niệm Chúa Nhật Thứ Sáu Mùa Thường Niên Năm B 12.02.2012

“Thành phố ngợp, ngày nao chiều giódậy,”

“Gương mặt ấy, lời yêu thuở ấy.”

(dẫn từ thơ Xuân Quỳnh)

Mc 1: 40-45

Thành phố với lời thơ yêu thương“chiều gió dậy” là gương mặt của tình yêu vẫn thấy ở trình thuật thánh Máccô. Trìnhthuật thánh Máccô, có lời thơ yêu trải dàn khắp dân gian, không ở nơi hoang sơdân dã cạnh đất miền Galilê, nhưng còn ở văn bản đời thường, như bản văn viết màtác giả Megan McKenna để ra nhiều chương/đoạn phản ánh tư tưởng của bậc hiển thánhrất Máccô.

Một trong các bản văn mà tác giả nàyghi rõ lời yêu thương giống hệt Tin Mừng Máccô như sau:

“Rất nhiều lần, có người mải tìm cho ra ý nghĩa của đờimình. Ông và bầu bạn muốn sống theo cung cách có dáng vẻ tự do, ân sủng ngõ hầutôn trọng mọi người. Bầu bạn vẫn cố thuyết phục ông bền đỗ trong cuộc kiếm tìmấy. Và, họ định cùng nhau tìm đến Bậc Thày nhân hiền để vấn kế và xin Thày nhậnhọ làm đồ đệ, để theo Ngài.

“Ông có dịp đi ngang thôn làng có nhiều người ở. Và cùng đámđông quần chúng ở lại lắng nghe lời Thày. Ít lâu sau, đồ đệ lại cũng ra đi trìnhdiện với mọi người để xin khai tâm, theo chân Thày. Tập tục thời bấy giờ chothấy Bậc Thày đưa ra nhiều câu vấn ý cốt nghe lời đáp hầu có quyết định xem cácứng viên theo Thày có đạt ý nguyện thành dân con đeo đuổi đời rong ruổi cùngThày đi thuyết giáo, không.

“Đương nhiên, đồ đệ nào mà chẳng muốn được Thày chấp nhậntham gia đoàn người giảng rao, nên mới nói: “Trình Thày, bọn con đây muốn theo chân Thày học hỏicung cách sống và làm việc cho đúng cách.” BậcThày nhìn họ, rồi bảo: “Sao anh em biết rõ lòng mình muốn theo Tôi?” Saoanh em hiểu được điều mình ước muốn?”

“Đồ đệ thay nhau đáp: “Chính lời Thày đã khích lệ chúng con. Và, đó là điềubọn con tin tưởng, nay muốn nó thành hiện thực.” Bậc Thày lặng thinh trong giây lát như muốn tập trung nguyện cầu chỉ mộtlúc, rồi hỏi: “Có thật anh em vẫn quyết như thế không? Hay, còn ý định nào kháckhi đồng hành, cùng với Tôi?” Họ đáp: “Đólà điều chắc chắn.” Trong phút chốc, BậcThày thoạt nhìn họ với vẻ ái ngại, đoạn bảo: “Thôi được, anh em cứ theoTôi. Nhưng, nếu anh em có để mất tất cả những gì mình nắm vững thì sao? Và, mộtkhi nhận ra điều này, anh em có còn tiếp tục nữa hay không?” Bọn họ đáp: “Dứt khoát vẫn như vậy! Dù mọichuyện ra tồi tệ thế nào đi nữa, chúng con không đổi ý.” Và, họ được đón vào đoànnhóm đồ đệ theo chân Thày chỉ giáo.

Nhưng về sau, có lúc họ thấy rất chán ngán, buồn nản và bấtưng như mọi người, tức những người cũng đưa ra cùng một câu hỏi để che giấu và phủnhận mọi sự xảy đến với họ. Nỗi bất ưng cứ thế tăng dần và lan nhanh, đôi lúcthấm nhập mọi người trong nhóm. Và, khi họ không còn biết nguyên do của nỗiniềm ấy nữa, thì chính là lúc họ coi đó như một đau xót khiến họ phải bộc lộ rangoài. Bộc lộ, đến độ niềm đau thương đã trở thành sắc màu sống sượng đến rỉmáu.

Họ lại nhất quyết bỏ tất cả ở đằng sau, chỉ vì sự kiện ấy vàtiếp tục lại kiếm tìm. Lại, mải miết kiếm tìm, giống như trước. Dù sao, họ cũngchỉ làm có mỗi việc là những kiếm và tìm, suốt một đời. Trong tìm kiếm, họ tin mìnhsẽ đạt cùng đích, như Bậc Thày hằng bày tỏ, với họ. Tuy lời Thày trở thành điệpkhúc miên trường khi lời Thày phát biểu đã ra như câu thần chú, to/nhỏ vẫn khôngngừng. Vẫn dấy lên niềm hy vọng cùng hãi sợ, ở nơi họ. Và, họ nhớ lại lời Thàytrước kia từng hỏi: “Cóthật, là anh em đã mất hết mọi thứ, không? Có thật, anh em muốn đến với Tôi chỉđể học hỏi lối sống cho đúng cách, không? Có thật như thế không?

Đó cũng là câu hỏi được thánh Máccôđưa ra hôm nay. Ở trình thuật này. Đó còn là tên gọi của chương trình nay đượcthảo: bỏ tất cả để rồi tìm chẳng được gì. Bởi, khi viết trình thuật này, tácgiả Máccô luôn nhấn mạnh đến cụm từ “mọisự” và “hư vô.” Chứ không phải, “tấtcả” và “chẳng gì cả”. Có nghĩa là,tất cả mọi sự rồi ra sẽ hư luống.

Nhà thơ nữ Kathy Galloway, xuất xứ từ đất miền Iona, Tô Cách Lan, cũng viếtlên cùng giòng chảy rỉ máu rất Máccô như sau:

“Chớ trở về khung trời nhỏ của riêng ai

Ở đất miềnêm ả chốn hình hài.

Ngày rờibão tố kiếm hồn nơi sân vắng,

Cùng ngườithân an nghỉ chốn bồng lai.

Nơi sân vắnghồn thiêng thân yêu ấy,

Diễm lệ hơnngự uyển vườn người năng lui tới,

Ngập những cỏdại, lại nghèo hèn đầy chiến chinh,

Cứ đòi người chăm bới chốn nhà mình.

Kiếm tìm hồn quý phái lại hiếm quý

Thấy đời mình mở ngỏ ở chân trời.

Với khóc than, doạ dẫm rồi đau đớn,

Để người tìm lại thấy những kêu ca.

Hãy lưu lại cùng người yêu nay ít thấy,

Thuở yên bình trả giá vẫn nhiều hơn,

Bởi con trẻ thân thương không đùa giỡn

vẫn khóc ròng nhiều tiếng người vẫn mất.

Đừng hãm giam một chân trời riêng tư ấy

Của chốn miền nóng cháy ở nhiều nơi

Chẳng nơi nào có thể vực cuộc sống,

Có ánh mắt em nhìn cuộn giá băng.”

Trình thuật hôm nay, thánh Máccô còndiễn tả tâm tình gặp gỡ giữa Chúa với người phung cùi. Đọc truyện, người người thậtchẳng biết bệnh nhân phung cùi đã nghĩ gì? Làm gì? Xử thế ra sao khi gặp Chúa? Và,ai ai cũng nghĩ đó là cuộc hội ngộ rất thực tiễn. Hội ngộ, nay là thực tại xảyđến với người trong cuộc chưa từng thấy, nhưng vẫn đến. Và, một khi sự thực xảyđến rồi, cũng đừng sợ. Hãy cứ hiên ngang đến mà sờ chạm vào thực tại. Bởi nếukhông, chính thực tại căn bệnh cũng sẽ sờ chạm ngay thân xác hoặc thân phận củata thôi.

Đọc trình thuật, người người sẽ tựhỏi: dù bệnh phong nay “thoát xác” khỏi con nguời mình, thì bệnh nhân kia chắc vẫnthấy khó lòng mà sống tiếp những ngày sau đó. Khó nhất, là khi anh nhận ra bệnhvẫn còn đeo đuổi anh, bằng hình ảnh/hoặc ý nghĩ nơi anh, như trước kia.

Đọc trình thuật, hẳn có người lại sẽhỏi: giả như bệnh nhân kia biết thân xác mình nay đã sạch, hỏi rằng cuộc sốngcủa họ sẽ ra sao? Dù, từ nay anh ta không là “cùi hủi” như trước, nhưng vẫn sợ.Sợ, bị tẩy trừ khỏi cộng đoàn mình chung sống. Sợ, nếp sống do cộng đoàn địnhđoạt vẫn không yên. Sợ hơn nữa, khi người của Chúa chưa học được cung cách củaBậc Thày Nhân Hiền, là chẳng bao giờ tẩy trừ hoặc tống khứ ai ra khỏi “Nước”của Ngài. Trái lại, Ngài vẫn luôn tiếp nhận mọi người, dù lành lặn hay bệnhhoạn, vẫn đỡ nâng. Và hỏi rằng: dân con Nước Trời ở trần thế có làm được như thếkhông?

Cảm nhận thực trạng rất khó này,cũng nên ngâm lên lời thơ xưa được trích dẫn, mới hôm nào:

“Nõn nà sương ngọc quanh thềm đậu,

Nắng nhỏ bâng khuângchiều lỡ thì.

Hư vô bóng khói trênđầu hạnh;

Cành biếc run run châný nhi.”

(Xuân Diệu – Thu)

“Chân ý nhi”, phải chăng là thựctrạng của người bệnh, nay cảm nhận? “Trên đầu hạnh”, có là “hư vô bóng khói”vẫn cứ tin. Tin Chúa, là Ngài chẳng tẩy trừ hoặc tống khứ bất cứ ai. Tin rằng, ngườinào đó có tật/có bệnh, vẫn vô tư/hiền lành/mẫn cán, đáng được ơn.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏng dịch.

“Tôi cũng chưa đi hết dặm đường,”

2012-01-27T15:59:00.001+11:00

Suy niệmChúa Nhật Thứ Năm Mùa Thường Niên Năm B 05.02.2012

“Tôi cũng chưa đi hết dặm đường,”

“Đời dài, mới hết nửa sầu thương.”

(dẫn từ thơ Đinh Hùng)

Mc 1: 29-39

Dài ngắn đời người, làm sao anh đihết. Sầu thương nửa vời, tôi nghĩ chỉ thế thôi. Có nghĩ hoặc có đi, cũng khó lườngcon đường Chúa đã đi qua như thánh Máccô vẫn ghi lại ở trình thuật.

Trình thuật thánh Máccô ghi, là ghivề chốn miền Chúa đặt chân đến. Trước nhất, là xóm làng nhỏ bé ở đó có dân con củaNgài sẻ san hết mọi sự, mà vui sống. Dân làng tuy rất nhỏ, nhưng vẫn cùng nhau laođộng trên vạt đất không do mình sở hữu, bởi thế nên cũng nghèo. Và, giá trịphần đất lao động cũng lại tuỳ khoảng cách nơi mình sinh sống. Và, tuỳ đường dàirong ruổi ngày nhóm chợ. Và, vụ mùa đạt được, hầu hết là lúa hạt, dầu ăn và nhotrái. Sản phẩm đạt được, hầu hết là hạt giống, dầu ăn với nho trái để làm rượu.Thành viên gia đình lao động đều rất vất vả thời cao điểm. Và, cao điểm thời làmlụng lại là lúc để người người vui tươi gặp gỡ. Bởi thế nên, mới có câu: “Ta hãy đi nơi khác, đến làng xã chungquanh, để Thầy còn rao giảng ở đó nữa.” (Mc 1: 38)

“Làng xã chung quanh”, là đất miền khá rộng, có dân cư tự mình quản cai, khai thác chuyênxử lý. Quản trị hay xử lý, không là việc độc quyền của riêng ai. Cũng chẳng là trọngtrách chỉ lo mỗi chuyện đạo. Ở nơi đây, luôn có các buổi tập họp dân quê để làmnhững việc như thế. Ở nơi đó, cần có các nhà lãnh đạo (tức các kỳ mục mà tiếngHy Lạp gọi là Komarkes) và đám trunggian (tức ký lục biết đọc và biết viết gọi là komogrammateis). Không phải làng nào cũng có những vị cùng một kiếnthức như thế; nhưng, nhiều làng gộp lại mới có được một vị. Các vị này còn phảilo cả chuyện chính trị ở địa phương. Các vị ấy có quyền lập văn bản chính thức,cùng đạt thỉnh nguyện thư gửi giới chức có trọng trách về luật. Là, người trunggian/môi giới, chứng nhân lẫn kế toán, vv…

Có người hỏi: dân cư nơi ấy thế nào?Là dân làng không thay đổi, họ giống nhau ở nhiều điểm dù có khác biệt về vănhoá. Họ có mô hình hoặc mẫu mực văn hoá của dân quê. Đó là mẫu mực cuộc sống,chứ không phải sự việc do các nhà làm luật, ngôn sứ hoặc lĩnh đạo tôn giáo ápđặt lên mọi người mà họ vẫn muốn. Dân conmiền Galilê, không có chứng tích viết bằng ngôn từ mình tạo dựng. Nhưng, vẫn sốngmật thiết với đất đai và loài thú. Sống, là sống theo khuôn khổ gia đình. Có,sinh hoạt liên hồi tiếp diễn. Sống, là biết theo đường lối rất uyển chuyển. Biếttin tưởng lẫn nhau cũng như đặt nặng tương quan với người khác. Đôi lúc họ cũngngây thơ, sống thành nhóm/thành tổ trong căn hộ nghèo nàn. Sống trong sinh hoạthỗ tương với thôn làng khác, gần gũi với súc vật.

Rất nhiều lúc, họ cũng trở nên thuầnthành do công việc có khuôn khổ. Có kỳ vọng tuy khá thấp nhưng cũng tạo kinhngạc lạ lùng. Họ vẫn im lặng chấp nhận, tin tưởng. Con cháu trong nhà chỉ biếtchơi đùa nghịch ngợm nhưng vẫn biết nguyện cầu cùng Đức Chúa. Vẫn có bệnh, vẫn nghỉngơi chung đụng với cha mẹ, nhà cửa cùng vật dụng, môi trường, cảnh trí nơi nàocũng ảnh hưởng lên chính họ. Chẳng ai còn bỏ làng xóm đi nơi khác nữa. Bởi, khiđã rời bỏ gia đình là có lỗi nặng với đất đai. Có gần khu thị tứ, nhiều người cũngchẳng cải thiện được cuộc sống hoặc thích nghi cuộc sống mới.

Quê miền đồng nội Do thái, khác hẳn thônlàng mọi xứ sở. Ở nơi đó, có khác biệt từ thẩm quyền, đến mức độ hiệu năng và khoảngcách. Thôn làng nào cũng cần nước để sống sót. Nơi nào có nước mưa, nước nguồnđể uống, thì cuộc sống sẽ khá hơn. Chẳng ai có ý nghĩ cứng ngắc như đá tảng về“quê miền đồng nội”, hoặc thôn làng người khác sống. Lại có thời, Hội thánh vẫnsáng giá ở đồng quê. Đồng hồ nhà thờ ở giữa làng, là dấu chứng Chúa hiện diện.Có thánh hội tạo ảnh hưởng lên nếp sống của giáo dân.

Về chuyện này, nay nghĩ đến chốnmiền nhiều nơi thiếu linh mục trầm trọng. Nhiều làng mạc thu gọn một mối với giáoxứ. Nhiều xứ đạo hoàn toàn do giáo dân trông nom, lâu lâu mới có linh mục ghé viếng.Chính vì thế, dân quê mới thấy mình như đàn con bị bỏ chợ. Có nơi, con cháutrong làng chẳng thiết gì đến Giáo hội. Tuổi trẻ nay để mất cả phương hướng lẫntình thương. Và, cuộc sống nói chung không theo mẫu mực Giáo hội định ra nữa. Và,khi thế hệ nối tiếp lớn lên, từng đoàn và từng đoàn người cứ thế rời bỏ giáohội lẫn thôn làng yêu dấu ấy.

Làm sao Chúa lại chọn thôn làng xứmiền Galilê để đặt chân đến?

Trong đời người, bao giờ cũng có nơiđể người người chọn chỗ mà lui tới và sinh hoạt. Và quanh đó, còn có thôn làng kềcận, vẫn chung vui. Thật ra, nhiều người cũng chẳng biết hoặc chẳng nghĩ mình sẽlàm được gì như vẫn làm ở phạm vi nhà mình. Thành thử, chuyện ta cần nghĩ, làkhông nên nghĩ đến câu hỏi rất khó trả lời. Bởi, câu hỏi vượt tầm tay mình hiểubiết. Bởi, đó là ý nghĩ mênh mông không biên giới, như bầu trời. Chỉ mỗi điều,là: ở nơi đó, người người đều có cảm giác như vào rừng. Vào chốn miền mà mọi ngườicó khuynh hướng gọi tên “thung lũng đầy tiếng khóc”. Chốn miền cần hát vang kinhKính Mừng. Nam nhân thường coi đó như nơi nguyệncầu, để rồi khi thần chết đến, Chúa sẽ giúp mình kềm chế nó. Các nữ lưu cũngbiết điều đó nên chỉ đến đó khi nam nhân ép mình lui tới hoặc ở lại.

Nhưng vấn đề là hỏi rằng: Chúa về miềnthôn dã, để làm gì? Câu trả lời rõ nhất, chính là xứ miền quanh Galilê có ngườilui tới. Ngài đi quanh khắp chốn, và đến bất cứ nơi nào Cha gửi tới. Tức, xứ miềnChúa Cha muốn mọi người trở thành con của Ngài. Và chốn ấy, là nơi có thể chẳngngười con nào thích đến. Chẳng ai muốn bén mảng hoặc tới lui như làng mạc hoặc rừnghoang thôn dã ta thanh tẩy. Chỉ nơi đó và nơi đó thôi, Chúa mới sờ chạm mọingười và đổi thay con người họ. Về nơi hoang dã, tất cả rồi ra sẽ là con cáiChúa.

Sách Xuất Hành kể truyện Môsê cũng cóđoạn nói về nơi dân dã, chốn rất hoang. Có bụi rừng cháy sáng. Có, Môsê hỏi tênbụi rậm để định nghĩa rừng thiêng hoang dã, nhưng không thành. Và, chẳng ai tìmra được tên gọi ấy. Đó, là bài sai Môsê nhận lĩnh ra đi mà kể lại cho người AiCập biết dân con người của Chúa sẽ trở về nơi hoang dã. Thế nên, khi Môsê nới vớichốn hoang sơ bụi rừng rằng ông có là gì đâu mà phải như thế? Và, Bụi Rừng đáp trả,không bằng định nghĩa lý lịch Môsê, nhưng bằng hứa hẹn: Ta sẽ về với con, nênchớ sợ. Bởi, con không là người một mình sống đời hoang dã. Bởi, Ta cũng đến đóvới con thôi.

Hoang dã hôm nay, tuy không là chốnmiền người người sinh sống với lao động. Mà là biểu tượng của chốn miền mình amtường và cưỡng chống nhưng vẫn đến dù không rõ mình còn muốn ở đó nữa haykhông. Chúa kêu gọi người người từ chốn bụi rừng bừng cháy để vào nơi dân dã. Là,chốn duy nhất mà chất giọng và lời Chúa được mọi người nghe biết. Ở đó, chẳngcó gì để mình và người người khả dĩ tạo lập chính con đường để mình đi.

Hãy cứ đi và cứ vào nơi hoang dã, màgặp Chúa!

Và, như nhà thơ ngoài đời cũng đã diễntả ý tưởng cùng lập trường, rất tương tự:

“Tôi đến đêm xưa, em vắng nhà,

Trăng vàng,mây bạc, sầu như hoa.

Tôi từ viễnphố rời chân lại,

Chỉ thấysương nhiều như lệ sa.”

(Đinh Hùng – Đường Khuya Trở Bước)

Nhà thơ đời ngâm nga lời ca trốngvắng. Trăng vàng mây bạc cuốn lôi người “từ viễn phố, rời chân lại”, dù mưa sa.Kể ra, thì chưa đi chưa biết chốn dã hoang bừng cháy nỗi niềm Chúa mong đợi mọingười. Trông và đợi người người ra đi. Đó, cũng là ý niệm Chúa đi “hết dặmđường” để dân con người người rày cảm kích.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏng dịch.

“Anh gục đầu lên trang sách ước,”

2012-01-21T05:00:00.000+11:00

Suy niệm Chúa Nhật Thứ Tư Mùa Thường Niên Năm B 29.01.2012

“Anh gụcđầu lên trang sách ước,”

“Chờ nghe máu chuyển một dư thanh.”

(dẫn từthơ Đinh Hùng)

Mc 1: 21-28

Sách ước năm xưa, anh gục đầu. Dưthanh máu chảy, chờ nghe mãi. Sách ước năm này, Thày định ước. Ghi vào trìnhthuật, rất sử xanh.

Sử xanh, thánh nhân ghi là ghi lạiLời Chúa dạy có quyền uy toả sáng từ nơi Ngài. Lời Chúa dạy, là giáo huấn Ngàitích tụ không từ một trường lớp/sách vở nào, nhưng là bẩm sinh do tự Cha. Ngaytừ đầu, giáo huấn của Đức Chúa do tự Cha là những điều mới mẻ khiến người nghesửng sốt đến kinh ngạc. Và, người người xưa nay công nhận mình chưa từng nghebiết những điều như thế.

Biết như thế, nhưng vẫn tự hỏi giáohuấn mọi người học được nơi Ngài gồm những gì? Đó có là những điều được thánh Máccôtrình thuật lại trong Tin Mừng vào bốn thập niên sau ngày Chúa chết và sống lạichăng?

Ngay từ đầu thế kỷ, điều Chúa huấn dạyđược phổ biến rộng sâu qua hình thức truyền khẩu như chứng tích đáng tin cậykhông thua gì lề luật viết thành văn. Và còn là, bằng chứng hiển nhiên, hiếmhoi và quí giá như tài liệu giáo dục do các bậc thày nhà Đạo chuyên huấn tập trítuệ để giúp người nghe ghi tạc lời Ngài như án lệ mà các bậc thức giả trong Đạotừng chỉ dẫn, lẫn dắt dìu. Nên nhớ rằng, dân con thánh hội thời tiên khởi hầuhết đều là các vị chưa biết đọc cũng chẳng biết viết cho phải phép, nên truyềnkhẩu chính là hình thức chuyển tải phù hợp nhất với mọi người.

Nhiều bằng chứng cho thấy, ngay đến thánhPhaolô cũng gửi đến dân con nhà Đạo hai bản văn quan trọng để giáo dục thànhviên cộng đoàn Corinthô biết đường hồi hướng trở về qua phương thức học thuộclòng những điều thánh nhân dỗ dạy. Đó là lúc thánh nhân sử dụng nhiều phạm trùtruyền thống năng nổ như: cụm từ “truyền lại”và “lãnh nhận”, hệt như trong thư gửigiáo đoàn Corinthô, có nói: “Trước hết,tôi truyền lại cho anh em điều mà chính tôi đã lãnh nhận, đó là:Đức Kitô đã chết vì lỗi tội của chúng ta, như lời Kinh Thánh viết, Ngài đượcmai táng và ngày thứ ba đã trỗi dậy và hiện ra với ông Kêpha, rồi với Nhóm MườiHai như Sách Thánh từng ghi chép.” (1Cr 15: 3-5)

Trong cùng chiều hướng như thế, khi thánhnhân trích dẫn lời Kinh Thánh đều vẫn nhấn mạnh: “Như Kinh Sách từng viết”. Cụ thể như, đoạn thánh nhân nói về “TiệcThánh Thể”, sau đây: “Thật vậy, điều tôilãnh nhận từ Chúa, tôi xin truyền lại cho anh em, là: trong đêm bị nộp, ChúaGiêsu cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng tạ ơn, rồi bẻ ra và nói: "Anh em hãycầm lấy mà ăn, đây là Mình Thày, hiến tế vì anh em; anh em hãy làm như Thày vừalàm để tưởng nhớ đến Thày." Cũng thế, cuối bữa ăn, Ngài nâng chén nói:"Đây là chén Máu Thày, Máu đổ ra để lập Giao Ước Mới; mỗi khi uống, anh emhãy làm như Thày vừa làm để nhớ đến Thày." (1Cr 11: 23-25)

Hai đoạn trên, được coi như khẳngđịnh căn bản của lòng tin và như chứng từ nền tảng cho mọi nghi thức phụng vụ.Đó là ký ức truyền khẩu về giáo huấn Chúa từng dạy. Thế nhưng, vấn đề là: giáohuấn Chúa dạy các thánh thuộc loại hình nào?

Rõ ràng, phương thức Chúa dùng đểgiáo huấn dân con mọi người lại đã không đạt tầm hiểu biết của người nghe ởCaphanaum như thánh sử Máccô xác nhận: “Thiênhạ sửng sốt về lời giảng dạy của Ngài, vì Ngài giảng dạy như Đấng có thẩmquyền, chứ không như các kinh sư.” (Mc 1: 22). Khi giảng dạy, Ngài khônglàm như mọi người là: trích dẫn lời của ai, về bất cứ việc gì. Ngài sử dụngchính Lời lẽ/ý tưởng của riêng Ngài. Đó là nguồn tư tưởng có một không hai, xuấttự nơi Ngài. Là, phương thức Ngài chuyển tải chính Con Người Ngài.

Cụ thể hơn, khi thánh Máccô viết: “Ngài giảng dạy như Đấng có thẩm quyền” thánhnhân sử dụng cụm từ bên tiếng Hy Lạp “exousia”có nghĩa như một “trợ lực”, đồng thời lại hàm ngụ ý nghĩa “Từ khởi thuỷ…” như trong sách KhởiNguyên vẫn thấy viết. Nơi giáo huấn củaNgài, điểm độc đáo ít thấy là cung cách truyền lực cho người nghe có khả năngthực thi điều mình nhận lãnh răn dạy. Giáo huấn Ngài dạy, không thể xếp hạngtheo tiêu chuẩn nào hết. Cũng không có hình thức lẫn khuôn khổ nào giống nhưthế. Bởi, Ngài không giảng dạy bất cứ truyền thống nào vẫn có xưa nay. Ngài chỉliên hệ đến người nghe, là con dân mọi thời tức chúng ta. Tất cả, vẫn chỉ là“lời dạy tiên khởi” trước sau không thấy ai từng làm thế. Cũng chẳng bắt chướctừ mô hình nào hết. Tư tưởng Ngài đưa ra, vẫn là ý tưởng độc đáo không ai có.

Trình thuật, nay thánh sử cho thấychuyện xảy ra là ở Caphanaum. Caphanaum ư? Nói thế, có nghĩa rằng: phải chăngĐức Chúa và/hoặc thánh sử Máccô từng sống ở Caphanaum sao? Có thể lắm. Gần đây,nhiều nhà chú giải cho rằng thánh Matthêu, Máccô và chính Đức Giêsu có lúc cũngtừng dừng lại ở Caphanaum. Caphanaum tức Kefer Nahum- là thôn làng mang tênngôn sứ Nahum, có chừng không đầy 1500 người sống ở đó. Thánh Phêro từng sống ởđó, và Đức Giêsu cũng thường lưu lại và có thể cũng có căn hộ ở tại đây. Chínhvì thế, Ngài gọi đó là thôn xóm của Ngài. Chính thực ra, Ngài là Giêsu thànhCaphanaum, cũng rất đúng.

Nhiều chứng tích cho thấy: vào thếkỷ đầu đời, dân con Chúa sinh sống ở đó cũng rất lâu. Ngay nhà của thánh Phêrôcó lẽ là nơi hội họp/gặp gỡ cũng rất thường của dân con đi Đạo vào đầu thế kỷ,chung quanh thập niên 60, thôi. Khai quật Qumrancũng phát hiện ra một vài bình vại tẩy uế có niện da95i từ cuối thế kỷ thứ haivà đầu thế kỷ thứ ba. Và, cũng thấy có nền móng cơ ngơi xuất hiện ngay từ thếkỷ đầu. Và, có nhiều kỷ vật có đề tên “Phêrô” nữa.

Đọc TinMừng, người đọc sẽ ngạc nhiên không ít khi thấy 90% nội dung trình thuật thánhMáccô đều thấy có trong Tin Mừng Mátthêu. Nói đúng hơn, 50% nội dung Tin Mứngthánh Mátthêu đã ghi rõ từng lời được viết trong Tin Mừng thánh Máccô, là bảnvăn viết sớm nhất trong các Tin Mừng. Vậy, nếu thánh Mátthêu là người Do tháinói được tiếng Hy Lạp theo thổ âm Caphanaum, thì sao thánh nhân giữ được văn vẻcủa thánh Máccô là nguồn gốc Tin Mừng? Phải chăng thánh Máccô nối kết nhiều vớiCaphanaum? Các nhà chú giải như F. Moloney công nhận rất có thể là như thế. Tácgiả cho biết Caphanaum là chốn miền gấn với Giêrusalem, theo nghĩa này.

“Người đến dùng bữa tại nhà ông…” (Mc 2: 15), tiếng Hy Lạp viết: “en to oikia autou”. Nhà đây là nào vậy?Nhà của Lêvi hay của Chúa? Điều này được thừa nhận không phải như lời kể mà nhưmột khẳng định bảo rằng Đức Giêsu cũng có nơi ăn chốn ở tại thôn làng này. Cácnhà chú giải lại bảo đó là nhà của Lêvi, nhưng xem ra các vị nói như thế là do ảnhhưởng từ Tin Mừng thánh Luca. Tuy nhiên, Lêvi để lại hết mọi thứ, trước khi lênđường theo chân Chúa! Theo ngôn từ ở Tin Mừng thánh Máccô, người đọc đượckhuyến khích để tin rằng Đức Giêsu đã lập buổi tiệc chào đón ngay tại nhà Ngài.Caphanaum chắc chắn là trung tâm mọi sinh hoạt mục vụ tại Galilê –căn cứ điạmọi hoạt động mang tính mục vụ.

ThánhMátthêu và thánh Luca lại vẫn nói: Chúa không có đến chốn miền nào để gối đầu.Có lẽ hai thánh sử khẳng định như thế là muốn nói đến giai đoạn cuối trong hànhtrình rao giảng của Chúa. Là thợ mộc ngành thủ công, có thể là Chúa có côngviệc đặt địa bàn cơ sở ở Caphanaum. Và, có lẽ cũng ở nơi đó, Ngài đã gặp đồ đệNgài.

Xem thếthì, khi mọi người đục một lỗ trên mái nhà để đưa người liệt xuống cho Chúachữa, thử hỏi nhà ấy có phải là nhà của Chúa không? Khái niệm về Đức Giêsu nhưcông nhân nghèo lang thang đây đó để giảng rao, có lẽ không đúng lắm. Đọc TinMừng về nơi ăn chốn ở của Đức Chúa, có lẽ cũng nên thận trọng đừng đem ý niệmsở hữu tài sản ra khỏi nhận thức về các gia đình đông con vẫn thấy có nơi cácnền văn hoá Trung Đông, vào thời đó.

Nói chocùng, có lẽ ít ra cũng nên nghĩ rằng: Chúa cũng có nơi chốn bình thường để Ngàilưu lại sau những ngày rong ruổi giảng rao. Và, nơi Ngài ở, chắc chắn được dânchúng biết rõ.

Nói chocùng, thật cũng khó mà trở thành nhà giảng dạy độc đáo. Có quyền uy. Nhất thứlà khi đấng bậc chuyên giảng dạy lại cư ngụ gần gũi với người nghe. Bởi thếnên, trường hợp của Đấng Giảng Dạy như Đức Giêsu, đích thực là như thế. Rất đặcbiệt. Độc đáo. Có một không hai.

Trong tâmtình cảm nghiệm như thế, có lẽ cũng nên về với thi ca mà ngâm nga những lời,rằng:

“Ngào ngạt hương tay một vĩ đàn,

Bàntay hoa nở trắng không gian,

Bướcchân Người tám thu hò hẹn,

Ôiđoá hồn say, phím ngọc lan.”

(Đinh Hùng– Đàn Thu Tay Ngọc)

Thi ca hayTin Mừng, hẳn vẫn nói lên những tình tự vĩ đại của các đấng bậc có “bàn tay nở trắng không gian”. Có “bước chân người tám thu hò hẹn”, tức “những đoá hồn say phím ngọc lan”. Phímngọc lan hay lan ngọc, vẫn là tình tự được giảng dạy xưa nay, rất mai ngày. Ởmọi nơi. Mọi thời. Mọi nơi chốn rất thiên thu. Nghìn trùng.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏngdịch.

“'Tuyết xuống phương nào, lạnh lắm không?”

2012-01-07T07:00:00.000+11:00

Suy niệm Chúa Nhật Thứ Hai Mùa Thường Niên Năm B 15.01.2012

“'Tuyết xuống phươngnào, lạnh lắm không?”

“Màđây lòng trắng một mùa đông.”

(dẫntừ thơ Vũ Hoàng Chương).

Ga 1: 35-42

Tuyết rơi, có rơi xuốngmười phương hay tám hướng đi nữa, vẫn cứ lạnh. Tuyết vẫn lạnh, còn hơn cơn bãocủa “lòng trắng một mùa đông” khi hộilễ Chúa Giáng Hạ vừa mới dứt. Và nay, người người về lại với mùa thường niên đểrồi sẽ bước vào mùa Chay tịnh, có trình thuật rất sưởi ấm.

Trình thuật, nay thánh sử ghi về sứvụ công khai của Đức Giêsu luôn sưởi ấm con người bằng tình thương yêu cứu độ. Trìnhthuật, thánh sử viết ngay ban đầu về nhận định của thánh Gioan Tẩy giả khi thấyĐức Giêsu đi ngang: “Này là Chiên ThiênChúa” (Ga 1: 36). Qua nhận định này, thánh Gioan Tẩy Giả xác nhậnvai trò của Chúa trong công trình cứu độ, Chúa Cha gửi. Nhận định ấy, được diễnbày vào tuần tới, ở các bài Tin Mừng do thánh Mác-cô ghi. Thế nên, đây là dịptốt để người người tìm hiểu ý-lực được thánh Máccô làm nền cho Tân Ước, để tahiểu.

Với thánh Máccô, Tin Mừng là tin rấtmừng gửi đến dân con Chúa sống ở Rôma, ít năm sau ngày Giêrusalem bị đập phá. Đó,là lúc dân Chúa bị thúc ép làm nô lệ đến cùng tột, để rồi cũng chết khổ nhụcnhư Thầy mình. Đó, cũng là lúc dân-Chúa-chọn bị bách hại đủ điều dưới chế độ đầybạo lực của đế quốc Rôma tàn ác. Nhưng, trình thuật thánh Mác-cô vẫn viết theochiều hướng tư riêng, sâu sắc không bị ảnh hưởng của những hành xử từ người củađế quốc.

Thánh Mác-cô coi thế giới ta đangsống như một pháp trường đầy sức chiến đấu. Pháp trường này, có đủ sinh lực để chốnglại mãnh lực của sự chết, hệt như bi kịch cuộc đời. Thế nên, ngay ở đầu sáchTin Mừng, thánh sử đã vẽ lên cảnh trí Chúa chìm ngập trong mãnh lực của sự chết,khi Ngài dầm mình nơi sông Gio-đăng để nhận thanh tẩy, từ Gioan Tẩy Giả. Và từ đó,Ngài nhận sức sống đầy Thần Khí khi rời sông nước. Thánh nhân lại viết thêm cảnhChúa bước vào sa mạc, chốn miền của những khô cằn đầy chết chóc không một aisống sót; nhưng Ngài tồn tại sau 40 ngày, bởi nơi Ngài tràn đầy sự sống. Và, sứvụ của Ngài thắng vượt sức mạnh của cái chết xảy đến với Ngài cũng như cho chúngta.

Thánh sử Mác-cô nhận xét cho ta thấy:ngay trong mãnh lực của sự chết vẫn có kẻ “xuất quỷ nhập thần” vẫn kềm chế được.Chính vì thế, phần đầu Tin Mừng, thánh sử kể cho nghe mọi người truyện Chúatống khứ đám quỷ sứ khỏi người bị ma nhập, nơi đền thờ. Rồi, Chúa lại chữa lànhkẻ mắc bệnh phung, một bệnh bị người đời coi như đã chết dần chết mòn. Sau đó,thánh nhân giải thích về sinh lực sự sống nơi Đức Chúa. Đó không là “mãnh lựccủa tà thần”, nhưng trái lại, chính Ngài đã tống xuất uy lực của sự chết bằng việcchứng tỏ Ngài mạnh hơn chúng. Ngài làm thế, qua việc chữa lành cho người bệnh, khỏimãnh lực của tà thần mà họ từng bị uy hiếp. Ngài chữa lành bằng sờ chạm đầy xótthương.

Đức Giêsu chứng tỏ cho mọi ngườithấy tình thương yêu/đùm bọc tiếp cận được mọi người sẽ mạnh mẽ hơn mọi uy lực,dù là uy lực của sự sống hay nỗi chết. Đây, là điểm nhấn mà các Đức Giáo Hoàngtừ Đức Phaolô VI đến các vị về sau, vẫn gọi sự kiện này là “văn hoá của thươngyêu”.

Kịp đến khi thánh Gioan Tẩy Giả bịvua quan giết chết, thánh Mác-cô lại kể cho người đọc Tin Mừng biết những ámmuội do sức mạnh của tà thần/sự chết tập hợp và trực chỉ vào chính Chúa. Ngàithân hành đi Giêrusalem để giáp mặt với chúng. Giáp mặt không theo kiểu củagiác đấu có người thắng, kẻ thua. Ở tình huống này, Ngài tuyên bố Ngài đếnkhông phải để toàn thắng mọi chuyện nhưng là để “phục vụ”, tức cho đi trọn vẹncon người của Ngài như một bảo đảm cho tất cả những ai bị sức mạnh của tà thầnsự chết ám hại.

Ngài đã chođi chính mình Ngài, cho mọi người, không để sử dụng theo cung cách khuynh loát,thống trị mà như món quà dịu hiền để giải thoát con người khỏi mọi loại hìnhquyền lực. Cách duy nhất giúp Ngài thực hiện điều ấy là bằng cách tự thăng hoátình thương yêu đối với những người bị hãm hại. Bằng vào con đường sống đem đếncho Ngài vì mục đích cao cả ấy. Thánh Máccô cho thấy Đức Giêsu luôn chọn lậptrường chống lại quyền hành và ưu đãi để Ngài có thể làm được thế. Thánh sử còncho biết: ngay đến môn đồ Ngài cũng hiểu sai hoặc không nhìn thấy mục tiêu Ngàiđi tới.

ThánhMáccô nhìn về Hội thánh như thánh hội hành xử khác với đồ đệ của Chúa. Nhưng,ngay sau khi Chúa sống lại, Hội thánh biết dấn bước theo bước đường Ngài đi ngõhầu làm sống lên sức sống đã được Thần Khí Chúa hỗ trợ bằng mọi ân lộc của ngàylễ Ngũ Tuần.

Với thánhMác-cô, điểm đặc trưng nơi Đức Giêsu là tính nhân hiền, hiện thực. Đức Giêsu ở TinMừng thánh Mác-cô là Đấng sống trong cảnh dậy sóng, rất phong ba. Ngài khôngnhư người Galilê nhàn nhã, với tướng tá/lãnh tụ. Ngài cũng chẳng có nét vẻ anhhùng La Mã, Hy Lạp hay Do thái. Ngài chỉ trải rộng cho người sống chung quanh sựkinh ngạc, hoảng hốt đến độ khao khát sự cao cả. Với họ, lời Ngài rất phức tạp,khó hiểu. Toàn ý tưởng làm đồ đệ rối trí. Ai thích chuyện nổ dòn hoặc nệ cổ đềukhông ưa kiểu Ngài giảng dạy. Họ chỉmuốn Ngài toàn thắng quan chức đô hộ, lộng hành bằng tính quả cảm dám ăn dámnói trước mãnh lực của sự dữ. Nhưng ở nơi Ngài là Đấng duy thực tiễn cao cảchưa từng thấy. Dám trực diện sự chết. Cung cách của Ngài hiền từ, êm dịu hơn mọingười. Nơi Ngài, mọi người thấy phát tiết sự hiền dịu trỗi dậy từ sự chết.

Với TinMừng thánh Mác-cô, người đọc không thấy nói việc Chúa sinh ra. Nhưng, tác giảđi thẳng vào việc gặp gỡ Đức Kitô trưởng thành dính dự vào những vấn đề của đờiNgài. Ngài giữ kín lý lịch. Ngài chẳng muốn làm phép lạ để tỏ ra là mình cao cả.Nhưng Ngài liều lĩnh đưa mạng sống mình ra để giải thoát sự sống rất hiền dịulà Nước Trời cho mọi người. Dù có bị hành hình đến nỗi chết, Ngài vẫn hiênngang tiến tới. Ngài không có uy lực trên mọi người, nhưng lại có “quyền lực”trên mọi sức mạnh phi nhân bản chỉ muốn kềm chế con người.

Sống nhưthế, Đức Giêsu chừng như thách thức các nhóm người Do thái đã vững chãi vàothời Ngài. Thế nên, họ đáp trả bằng việc ly cách Ngài khỏi dân và cuối cùngbằng cái chết rất khổ nhục. Tin Mừng của thánh Máccô viết về Chúa là viết vềthân phận của Đức Giêsu đặt trong tay của những con người không niềm tin.

Cuối cùng,Ngài chết trong bóng tối . Và lúc ấy, không có dấu hiệu của sự trỗi dậy và cácphụ nữ đành bỏ về trong lặng thinh. Nhưng, Đấng Dịu Hiền đã trổi dậy, về vớiGalilê để tiếp tục làm sạch nhân trần khỏi uy lực bạo tàn của sự chết. Vớithánh Máccô, sống lại không phải là kết hậu cho truyện kể rất sầu buồn mà đó mớichỉ là khởi đầu của truyện kể mới. Của một hiện hữu mới đem đến với Chúa, vớiđồ đệ và với người đọc Tin Mừng, do thánh nhân viết. Vào cuối trang Tin Mừng,thánh Máccô nói các phụ nữ bỏ chạy vì hãi sợ. Lời thánh nhân viết như thể nóivới người đọc rằng: hãy cứ từ từ rồi xem sao. Vâng, có thể là, câu trả lời của thánhMáccô là: sao quý vị lại cứ nghĩ là chính tôi phải viết những đoạn kế tiếp? Và,chính quý vị mới là người lãnh trách nhiệm tiếp tục viết Tin Mừng chứ!

Nơi thánhMáccô, quả có sự hiện thực bất thường, trên thực tế. Bất thường thứ nhất là ởđiểm: thánh nhân đề nghị chúng ta hãy nên lĩnh hội khá nhiều thực tế, rất nhưthế. Thánh Mác-cô trình và thuật cho ta thấy Đức Giêsu có thể đảm nhận trọngtrách ấy. Bất thường thứ hai là, nơi thánh Mác-cô lại có sự hiền dịu rất lạlùng. Trong khi đa số con dân Chúa chỉ có rất ít tính hiền dịu như thế. Phầnđông chúng ta đều nhìn thấy được sự hiền dịu ở nơi nào sự hiện thực đang nhạtphai. Thánh Mác-cô còn cho thấy nơi Đức Giêsu, sự hiền dịu đã lên đến cực điểmngay giữa hiện thực. Đó là nghịch thường của Tin Mừngdo thánh nhân viết. Chínhđó vừa là sự chết và sống lại hiện hữu cùng một lượt.

Phụng vụnăm nay còn trưng dẫn nhiều chương đoạn của Tin Mừng thánh Máccô viết. Và,người đọc cũng còn học được nhiều điều về cuộc sống. Về, sự sống có nỗi chết .Về sự sống ngay chính giữa nỗi chết. Có người quan niệm: Mùa Chay năm nay sẽbắt đầu hơi sớm. Nhưng nếu đọc kỷ Tin Mừng thánh Máccô viết, ta sẽ còn thấy rõ,theo chừng mực nào đó, mùa chay tịnh đã bắt đầu từ lâu rồi. Bắt đầu từ khi cuộcsống mới chớm, nơi ta.

Trong tâmtình nhận ra mùa chay trong đời người, cũng nên ngâm lên lời thơ trên để vuisống:

“Tương tư nổi đuốc thâu canh đợi

Thoảng gió ..trà miđộng mấy bông..”

(VũHoàng Chương – Đời Vắng Em Rồi Say VớiAi?)

Có nổi đuốc thâu canh đợi mấy đinữa, cũng chẳng thấy rõ Mùa Chay đời người đã có đó nơi con người. Bởi, sự sốngcủa mỗi người đều đính kèm mãnh lực của sự chết, rất dễ biết. Biết rõ khi nhậnthức được sự hiền dịu của Đức Chúa, nơi hiện thực ở đời người.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏngdịch.

“Trăng nước vô tình gió đẩy đưa,”

2011-12-31T07:00:00.000+11:00

Suy niệm Lễ Hiển Linh năm B 08.01.2012

“Trăng nước vô tình gió đẩy đưa,”

“Đường tôi muôn vạn ngả tình cờ.”

(dẫn từthơ Đinh Hùng).

Mt2: 1-12

Gió đẩy đưa, vạn ngảtình cờ. Có là đường/làgió những đưa cùng đẩy em và tôi đến gặp“người xưa chốn cũ dấu yêu xưa” như trình thuật tóm gọn buổi hôm nay?

Trình thuật thánh Mátthêu nay tóm gọn một truyện kể về các đạo sĩ đến với Hài Nhi hẳn để chiêm ngắm.Đạo sĩ đến, không cùng một lúc với mục đồng/thần sứ, nênchẳng hề mang theo cảmgiác tìm đến với mángcỏ để khúm núm, quỳ lạy hoặc dâng tiến.Nhưng, để đón nhận ánh sángsoi tỏ đường đời gặp gỡ Chúa, hầu biếnđổi cuộc đời và tạo tương quan mậtthiết với Đức Chúa của tình thương yêu,đùm bọc.

Đạo sĩ tìmđến với Chúa,là truyện kể về nhiều sự kiện khả dĩ giúpngười đọc học đôi điều từ sứ điệp “máng cỏ”, có từ Chúa. Học ở đây, là rút kinhnghiệm sống ngõ hầu quan hệ tốt với mọi người,trongđời. Học hỏi yêu thương mọi người. Quan tâmđến hết mọi người, dù người đó có cùng Đạo hay cùng luồng. Kinhnghiệm học của các đạo sĩ ngoài luồng, là cung cáchnhìn vào người-mình-gặp để đối thọai/cảm thôngnhiều hơn là chỉ diễn tả chỉ bằng ngôn từ, đầy tâm tư.

Cài nhìn của người đạo sĩ hôm ấy, lànhìn và ngắm ngõ hầu chiêm niệm nét yêu thương kiều diễm của người và vật nhưngười mẹ nhìn con say giấc điệp,rất thiên thần. Nhìn người-mình-gặp,như người thày thuốc nhìn con bệnh rầurĩ với khổ đau vì buộc phải tách rời cuộc sống thân quen,vào đây thui thủi. Nhìn đây, là cung cáchcủa người yêu nhìn người-mình-thương bằngánh mắt hỗ trợ, vực dậy. Nhìn bằng ánh mắt yêu thươngtrìu mến, quyết gỡ bỏ mọi trói buộc củathói tục, tập quán rất thân quen. Nhìn như thế, tứcdám trực diện với khuôn-mặt-thật không che khuất/dốigian, ngõ hầu nhận ra ánh sáng mời chào tìm đến vớitha nhân, rất cần. Nói tóm lại, nhìn theo cung cách ấy, không chỉ chiêm ngưỡng nét diễm kiều củaai đó, mà cố để nhậnra sứ điệp mà người ấy/vật ấy muốn tỏbày.

Nhìn theo cungcách của đạo sĩ ngoài luồng nhìn ngắm Hài Nhi ThánhÁi cũng là tư thế giống như thế. Nhìn bằngánh mắt của đạo sĩ ngoài luồng đón nhận sứ điệp Hài Nhi Chúa vừa ban là cáinhìn rất cần thiết, để từ đó người người biết giữ tình nhân lọai, không phân biệt đạo giáo, đất miền hoặc xứsở, hoặc lối sống khác mình. Tầm nhìn theo cungcách rất “Hiển Linh”, nay vẫn chiếu soi mọingười để tất cả biến đổi sức sống mới đã và đang chiếu dọi lênmọi người tề tựu, chiêmngắm. Nhìn trong một khoảnhkhắc rất ngắn ngủi, nhưng lànhìn rất lâu vì có sức tỏa sáng lên đời mình ngõ hầu biếncải cuộc đời của người bận tâm tìm đến đểnhìn và để ngắm. Nhìn trongtư thế hứa hẹn một biến cải, cả vào những lúc cuộcsống rất thăng trầm. Nói cách khác,ánh nhìn của người đến tìm Đức Chúa Hài Nhi chiêm ngắm tìm học cho được một sứđiệp là ánh nhìn của những khôn ngoan/sayđắm,chứ không chỉ là cảm xúc rất Đạo hoặc tình tự riêng tư thôi.

Độngthái nhìn về một người và/hoặc được ngườingắm nhìn nhìn, luôn có khác biệt. Khác xa,hành động nhìn gương soi. Bởikhi nhìn gương soi, bản thângương không biết ngắm và cũng chẳng nhìn trực diệnvào người-soi-gương, mà chỉ làtâm tư/tình tự của mình-tự-nhìnmình, khi soi hoặc lúcnhìn. Nhìn hoặc ngắm sản phẩm nghệ thuật thì khác.Tranh họa hoặc kỷ vật nghệ thuật luôn quay vềphía người nhìn nó nên nódễ cuốn hút/hớp hồn người nhìn. Từ đó, sản sinhxúc cảm nắm bắt, đối đầu hệt như cuộc chơi, trong đó có kẻ thắng/người bại, thấyrất rõ. Thắng/bại, tạo hoài bão/ước vọng khiến ngườinhìn cứ tự hỏi: không hiểusao ánh mắt của đối-tượng-mình-nhìn chợt xảyđến, đã khiến mọi người muốn lẩn tránh nó? Hoặc, nếu có nhìn kỹ, cũng chỉ nhìn bằngmắt chứ không bằng mặt, hoặc tâm hồn. Đó,là cung cách của người vừa khám phá ra diện mạoĐức Kitô, giống như thế. Chí ít, là khi người nhìn ngắm máng cỏ cố kiếm tìm vị cứu tinh cho mình lại bắt gặp ánh mắt của Chúa-nhìn-mình.

Hiển linh hội lễ hôm nay, ta nghe truyện đạo sĩ ngoài luồng cứbị cuốn hút vào chuyện-nhìn-ngắm rất chiêm ngưỡng khi đến với Bê-Lem. Thọat lúc đến, các vịkhông chỉ thấy mội Hài Nhi thôi, mà là gặp gỡ Đấng Bậc Thày,để rồi khám phá ra rằng mình cũng từng sinh ratại Bê-Lem này. Và thấy mình là ai?Đích thị mình là người thế nào? Vì thế nên, người đọc biết rất ít về quá trình cuộc sống của các ông. Và, quá trình ấynay đổi thay theo chiều hướng rất tích cực. Chẳng thế mà, thánh sử rày đã viết: “Các ngài tìm đường khácmà đi”. Tìm đường khác, là bởi: khi “nhìn” Hài Nhi ChíÁi, các ông đã “thấy” được nhiều điều mà ngôn ngữ loài người không tài nào diễn tả. Những điều được “thấy”, sẽ cứ nằm lại nơi mỗi vị và sẽ khôngrời các ông dù chỉ một phút. Kết cuộc là, các ông chẳng muốn tìm đường về để tường trình hoặc báo cáo cho Hêrôđê hay biết như đượcbảo. Vả lại, những điều mà các ông khám phá ra, khi nhìn ngắm Hài Nhi Chí Ái, chính là điều màcác ông không thể kể lại choai khác, vì đó là quan hệ rất hiệp thông với Đấng Thánh của mọivật.

Đó là sự thật, đầy ý nghĩa. Sự thật ấy nay đáp xuống trên người các ông từ cõi không. Sự thật ấy, các ông chỉ có thể cảm nghiệm chứ không biện luận, hoặc cãi tranh vớibất cứ ai. Sự thật ấy, không ai cóthể khai phá/kiếm tìm đểrồi chiếm hữu cho riêng mình. Tráilại, Sự Thật ấy chiếm hữu mỗi người và mọi người, khiến người người mới trở nên như thế. Chính đó là ‘niềm tin’. Tiếng La tinh gọi đó là “Credo”, cụm từ xuất tự tiếng Phạn, tức: cho đi trọnvẹn con tim và nghị lực của mình để rồi trông ngóng một đáp trả. Đó, cũng là động thái tin cậy vào ai, tựa hồ ai đó tin vào mình. Bởi thế nên, naymình đặt hết tin tưởng mà thổ lộ với người-mình-tinmọi ước vọng, sở thích và chức năng mình muốn có với người đó. Và ngược lại, chínhmình cũng muốn người đó hoàn lại tâm tư và tình tự của chính họ.

Tự thâm tâm, người người đều muốn thế. Muốnnhư thế, như thể chính mình đang tiếp cận một thực thể, rất tương tự. Thực thể đây, tựa hồtình huống có nối kết, rất an toàn, hài lòng, sung sướng như muốn nhảy cỡn lên, không còn ngại ngùng hoặc lo lắng về lằn ranh cách biệt hoặc định nghĩa về Sự Thật. Nói theo ngôn ngữ thời đại, đây là tình huống mà đấng thánh nọ từngbày tỏ “tôi sống như chưatừng biếtsống, bởi: tôi như được ai-đó-có-tương-quan côngnhận rằng tôi ở tình huống nhận đượchồng ân như thế. Đó là tình huống hạnhphúckhó được người mình nhìn/ngắm, nhận biếtmình.

Phải công nhận, rằng: mỗi người trong ta đều muốn nêu danh tánh của “người đó”, tức “người nào đó”từng có chủ trương quan hệ tốt giữa người với người. Một chủ trương nềntảng vẫn hiện diện nơi mỗi người và mọi người. Một loại “niềm tin” căn bản vào ai đó, mà nếu không cónó, sẽ không thể gọi được là niềm tin đi Đạo ở mỗi người.Nói cho cùng, mỗi người và mọi người, đều là đạo sĩ trong/ngoàiluồng đang kiếm tìm Sự Thật của mọi sự thật nay hiển hiệnvới ta.

Truyện kể về đạo sĩngoài luồng ngày Lễ Hội Hiển Linh vẫn dạyta đôi điều. Trước nhất, là: khi thấy Hài Nhi Chí Ái các ông biết chính đó là Ngài. Và khi ấy, chắc hẳn cácông nghĩ Ngài đích thị là “Đức Chúa”. Nhưng, các ông mới chỉ hiểu và chỉ biết Ngài từ lúcấy, mà thôi. Nói cách khác, chỉ bằng ngôn ngữ loài người, các ông cũng chẳng nói lên được kinh nghiệm sống của mình cho đúng cách. Nhưng cuối cùng thì, cũng chẳng cần các ông nói ra điều ấy, thì mọi người rồi cũng hiểu vàcũng sẽ làm như các ông, là: sẽ đổi thay, không trở lại nói cho Hêrôđê biết vềhồng ân “nhìn” và “thấy” được Hài Nhi Chí Ái, và sẽ được đổi thay cả một đời.

Đạo sĩ ngoài luống không là người Do thái chính thống, cũng chẳng là con dân có liên quanmật thiết với giới chức Do thái gì hết. Bởi,trải dài theo giòng đời lịch sử, những ai biết được ĐứcGiêsu là “Ngài” đều không hẳn phải là người Công giáo chính tông, hoặc người theo Đạo chính thống, rất Công giáo. Bởi, cuối cùng thì, điều đó cũng chẳng hệ trọng. Hệ trọng chăng, chỉmỗi điều là: “Ngài” biết rõ mõingười và mọi người chúng ta. Và, Ngài cũngbiết như thế. Và, một khi ta biết rõ điều này, thì lễ hội Hiển Linh mới là hội lễ của ta, cho ta.

Trong tâm tình thiết tha như thế,cũng nên trở về với lời thơ ở trên mà ngâm tiếp, rằng:

“Trăng nước vô tình, gió đẩy đưa,

Đườngtôi muôn vạn ngả tình cờ.

Chiêmbao phảng phất, tôi thường gặp,

Cặpmắt anh nhìn, như trẻ thơ.”

(Đinh Hùng – Cặp Mắt Ngày Xưa)

Mắt anh nhìn như Trẻ Thơ Giêsu rất “ngày xưa” ấy, là ánh nhìn của Hiển Linh nay tỏ rõ cho nhân sĩ cùng vua quan ngoài Đạo. Tức, ánh nhìn của Sự thật. Sự rất “thật” về Hiển Linh cho mọi người về Tình Chúa Yêu Thương rất thơ trẻ và cũng “trẻ thơ”, như bao giờ.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏngdịch.

“Tuổi mười lăm em lớn lên từng ngày,”

2011-12-24T15:21:00.001+11:00

Suy niệm Tuần Bát Nhật Giáng Sinh năm B Lễ Thánh Maria làMẹ Thiên Chúa 01.01.2012

“Tuổi mười lăm em lớn lên từng ngày,”

“Một buổi sáng, bỗng thành thiếu nữ.”

(dẫn từthơ Nguyễn Phan Hách)

Lc2: 16-21

Tuổi 15, em lớn lên thành thiếu nữ.Với thiếu nữ Maria, tuổi 15 còn mang ý nghĩa nhiều hơn thế. Tuy mới chỉ 15, Mẹđã được thần sứ đến báo tin Mẹ trở thành Mẹ Đức Giêsu. Trở thành Mẹ của Chúa,như thánh Luca ghi lại ở trình thuật.

Trình thuật thánh Luca ghi, là ghivề sự kiện thôn làng Bê-Lem nay có Chúa, có Mẹ hiền, có niềm vui Chúa Giáng hạlàm Con của Mẹ, Đức Maria. Trình thuật thánh sử ghi, chỉ đôi điều về Mẹ ThiênChúa, nhưng Tin Mừng hôm nay, thánh sử viết: Đức Maria giữ mọi điều trong lòngmà suy nghĩ. Suy đi nghĩ lại nhiều, nên Mẹ đã hiểu điều thâm sâu của vấn đề.Và, Mẹ không chỉ thực hiện vai trò làm Mẹ của Thiên Chúa thôi, nhưng còn sốngnhiệm tích làm Mẹ Chúa cách sâu sắc hơn.

Mẹ Thiên Chúa, đây không chỉ là danhxưng như mọi danh hiệu để tuyên xưng Mẹ mà Hội thánh tặng ban. Khi tặng danhhiệu này, Hội thánh còn muốn nói: thôn nữ trẻ, xuất thân từ thôn làng chẳng aibiết đến, lại hết lòng khiêm hạ sống trong thế hệ lịch sử được Chúa đoái hoài,nay cưu mang Đức Chúa nơi cung lòng của Mẹ và hạ sinh Con Thiên Chúa.

Được tặng ban danh hiệu “Mẹ ThiênChúa”, Mẹ sống đúng ý nghĩa của nhiệm tích này suốt đời Mẹ. Bởi, đời Mẹ khôngchỉ tạo sự sống cho và dưỡng nuôi Con mà thôi, nhưng Mẹ còn hiến trọn cuộc sốngcho Chúa để Chúa thực hiện ơn cứu độ. Thế nên, Mẹ là Mẹ Đức Giêsu, Đấng đíchthực và rất mực là Thiên Chúa. Ngài không là “Đức Chúa” trong ngoặc kép. Ngàicũng không theo cung cách nửa người nửa Chúa, như thơ văn ngoài đời vẫn đề cao,mà là Người Con độc nhất của Chúa Cha. Phận nữ tử Maria được gọi là Mẹ ThiênChúa vì Đức Giêsu, Con của Mẹ đích thực là Chúa.

Trí tuệ con người khó có thể diễn tảnhiệm tích Mẹ Thiên Chúa, bằng ngôn ngữ. Bởi, phần đông ai cũng thấy khó mà cóđược ý niệm về một Đức Chúa sinh từ cô thôn nữ nhỏ bé là Maria còn rất trẻ.Người người thảy đều quan niệm rằng: Thiên Chúa không là thành phần của thờigian, không gian hoặc nền văn hóa nào, dù đặc biệt. Nhưng Đức Chúa của ta, lạilà Thiên Chúa trải rộng khắp muôn nơi. Thế nên, chẳng một ai có thể lại nghĩ ramột Đức Chúa sinh từ nữ phụ trẻ người Palestin hai ngàn năm trước. Vì thế nên,mọi người vẫn được khuyên là: đừng tìm tòi để hiểu về mầu nhiệm Mẹ Thiên Chúa.Mà, hãy chỉ nên cảm tạ Chúa vì quà tặng niềm tin Ngài ban cho ta thật cao cả đểmà tin.

Và, để ta tin một cách đích đáng màkhông sợ lầm lẫn, hãy bỏ qua một bên các chi tiết thần học cho các đấng bậc họcvề thần thiêng, để rồi sẽ nghe rõ tiếng của Mẹ đang nói với ta về niềm tin Mẹcó về nhập thể. Chúa nhập thể làm người, hiểu cho đúng, không có nghĩa bảo rằngChúa trở thành người và sinh bởi Đức Maria cách đơn thuần, nhưng Ngài trở nênnghèo hèn và được thiếu nữ thấp hèn làm Mẹ. Điều đó có nghĩa là: Thiên Chúa trởthành người Do thái nghèo, nên Ngài đến với thế gian qua cung lòng của thiếuphụ trẻ gốc nguồn Galilê. Và Ngài đã làm như thế, để thực sự thành kẻ nghèo hèncủa thế gian. Trở thành con người ở giữa chúng ta, thuộc về chúng ta trong cungcách rất giới hạn, xác thực và rất mực như Ngài thuộc về Mẹ nơi cung lòng giớihạn của Mẹ Ngài.

Và, Đức Maria khi sinh Chúa, Mẹ khẩnnài mọi người hãy thay đổi ý nghĩ xưa nay có về Thiên Chúa. Và, hãy khám phá raChúa theo phương cách khác hẳn, dù đó là lần đầu tiên ta nghĩ thế. Đôi khi tavẫn nghĩ mình bị cuốn hút bởi sự cao cả của Thiên Chúa. Hãy cứ quên chuyện ấyđi, để rồi mình chỉ bị ngập tràn bởi sự nhỏ bé của trẻ bé, nơi Con của Mẹ. Và,nay trẻ-bé-Con-của-Mẹ thuộc về một người như chúng ta.

Giả như trẻ bé Giêsu không đích thựcvà rất mực là một bản thể như chúng ta và giữa sự thấp hèn của chúng ta, thìchẳng thể nào có được sự nhập thể vẹn toàn được. Nếu Ngài không là trẻ bé thấphèn như một người ở giữa chúng ta, thì Ngài không thể nào cứu rỗi chúng tađược. Và hơn nữa, nếu Ngài không trở nên thấp hèn như chúng ta và trong chúngta, thì Ngài không thể trỗi dậy chấp nhận hậu quả của thập giá. Và, cũng khôngthể ra khỏi mồ trống vào lễ Vượt Qua được. Vì, một khi Ngài không thể vượt quađược nỗi chết mà sống lại thì không thể đưa ta về với Cha, là nguồn mạch ơn cứuđộ được nữa. Vì thế nên, bằng vào vai trò là Mẹ Chúa Cứu Thế, Đức Maria đãchứng tỏ cho ta thấy Đức Giêsu đích thực là người như chúng ta và trong chúngta. Bởi, Ngài đích thực là con của Đức Maria và chính Mẹ lại là một người trongchúng ta, như chúng ta.

Khi nói ta tin vào Chúa, tức là nói:ta không đi vào khuôn phép kỳ lạ không ý nghĩa gì ngoài tính cách tôn giáo. Khinói ta hiệp thông với Chúa, ta không có ý bảo rằng ta đang có cảm giác diệukỳ/thần bí hoặc thứ gì đang tuôn chảy bên trong để rồi đưa ta đến chốn thiênđường nào hết. Nhưng, khi nói ta tin vào Chúa, tức ta thực sự muốn nói ta tinvào Ngài vì ta tin Mẹ. Ta vẫn tin –nói đúng hơn ta biết rõ- cả Mẹ và Ngài đều thuộc về chúng ta và tathuộc về các Ngài, Mẹ và Chúa, theo nghĩa trần thế, đích thực con người. Và,nếu không có cơ sở của Mẹ sinh ra Chúa, và nếu Chúa không thực sự là Đức Chúarất khác biệt, thì sẽ không có Đạo Chúa. Không có Tin Vui An Bình, và cũngchẳng có ơn cứu độ nào hết. Điều này không là triết thuyết, bởi con người khôngsáng tạo ra nhiệm tích, mà chỉ là thành phần của nhiệm tích ấy mà thôi. Nói chocùng, Chúa đang có mặt ở đây. Vì, chính Mẹ đang ở đây. Và, Mẹ là người đã cưumang và đem Chúa đến cho ta. Nói cách khác, Chúa là Đức Chúa, rất Maria.

Theo truyền thống, ngày đầu nămdương lịch là ngày để mọi người nguyện cầu cho hòa bình đến với thế giới. Hòabình bén rễ sâu trong cuộc sống của mỗi người, và mặc lấy xác phàm làm người.Sự an hòa và bình yên, không đến để mọi người chui đầu vào đám mây mù mịt vớitư tưởng thần học rồi có cảm giác lâng lâng ở bên trên. Mà, an hòa và bình yênđến với mọi người, để mỗi người nhận ra chuyện của thế trần vẫn là chuyện thựctế rất dân gian. Chuyện của những thăng trầm trong cuộc sống, có Đức Maria sắpxếp chấp nhận để Thiên Chúa đến với dân gian nhận làm con của Mẹ, hầu ở giữadân gian loài người. Với con người.

Vẫn còn đó, lời Chúa phán rất rõ:“Bình an ta ban cho anh em. Bình an của Ta nay trao ban cho anh em….” Bởi thếnên, hãy cùng nhau nguyện cầu như Aaron xưa từng cầu nguyện: “Xin Ngài hãyhướng nhìn về phía chúng tôi. Xin Ngài đoái hoài nhìn xuống chúng tôi, và bancho chúng tôi bình an của Ngài…” Lời cầu ấy, đã được Ngài lắng tai nghe. Và hômnay, bằng vào nhiệm tích Ngài chấp nhận làm Con Đức Mẹ, sự thể ấy đã thành hiệnthực, nơi bản chất Mẹ là Mẹ Thiên Chúa, rất Maria.

Trong tinh thần cảm kích rất tintưởng, ta lại sẽ cất cao lời thơ vui mà ngâm rằng:

“Tuổi mười lăm, em lớn lên từng ngày,

Một buồi sáng bỗng thànhthiếu nữ.

Hôm ấy mùa thu anh vẫnnhớ,

Hoa sữa thơm ngây ngấtbên hồ.”

(NguyễnPhan Hách – Hoa Sữa)

Thơm ngát bên hồ loàihoa sữa, khi mẹ chấp nhận trở thành Mẹ Thiên Chúa. Đó là điều mọi người cần nhớsuốt đời. Nhớ mầu nhiệm thánh để cảm nhận, chứ không biện luận bằng ngôn ngữcủa dân gian loài người.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏngdịch.

“Của trời đất, của muôn ngàn ý nhị,”

2011-12-15T07:00:00.000+11:00

Suy niệmLễ Chúa Giáng Sinh năm B 25.12.2011

“Của trời đất, của muôn ngàn ý nhị,”

“và tình ta sáng láng như trăng thanh.”

(dẫn từ thơ Hàn Mặc Tử)

Ga 1: 1-18

Trời ý nhị. Tình sáng láng. Là, để đónchào Đức-Chúa-Niềm-Vui nay giáng hạ làm người. Đón và chào, để nói lên tình tựtươi vui “của trời đất”. Tình tự đây, là tình thể hiện nơi “máng cỏ” cho muôn loài.Niềm-Vui-Đức-Chúa giáng hạ, là truyền thống có từ thời thánh Phanxicô Át-xi-di,nhân chuyến thăm thế giới Hồi giáo trở về, thánh nhân đã thiết lập ở Ý, lễ hội sinhđộng cho mọi người, ở muôn nơi.

Hội lễ Niềm-Vui-Đức-Chúa nay giáng hạlàm người, là mừng sự kiện Chúa trở thành Người-Phàm sống sẻ san Niềm-Vui vẫn cóở Nước Trời. Có sứ điệp của máng cỏ nay nhắn nhủ người người hãy sống vui ở bênnhau, và với nhau. Sứ điệp, còn bảo cho mọi người biết yêu thương mà vui hưởng đờingười có Chúa-làm-người. Có anh em quần tụ nơi máng-thế-giới. Sứ điệp, cũng tỏ bàycho người người biết Đức-Chúa-Niềm-Vui nay đến khoả-lấp mọi đớn đau/sầu buồncủa mọi người. Sứ điệp, cuối cùng còn cho thấy Đức-Chúa-Niềm-Vui muốn dân con mìnhđừng nên nhìn mọi người như nỗi khó để đối phó. Mà như Niềm-Vui-Đức-Chúa đã giáng-hạsẽ giúp mọi người thắng vượt nỗi khổ ta trực diện.

Về với máng cỏ của Đức-Chúa-Niềm-Vuigiáng-hạ, ta hãy cứ tưởng tượng và thay thế các chú bò/ lừa hôm đó, bằng khủnglong to đùng dù loài này biến mất đã 65 triệu năm. Khủng long đây, có là loài thú“hoành tráng” mấy đi nữa, dù đã biến mất đi, chúng vẫn có thể xuất hiện trở lại,để ta biết rằng: chúng cũng đâu thấy được đảm bảo tương lai mai ngày, nói gì đếnloài người. Tức, loài nào rồi cũng biến mất như khủng long to đùng, nay tuyệtchủng. Nay, Hài-Nhi-Đức-Chúa xuất hiện trở về lại, mang đến cho muôn người niềmyêu thương đằm thắm đến với dân gian.

Cứ tưởng tượng thêm, ta sẽ không cònthấy mục đồng hiện diện bên máng cỏ nữa, mà chỉ là kẻ bàng quan tượng trưng cho vua quan lãnh chúa cóở đó, để Hài Nhi Thánh Ái vui vẻ mà cười nhẹ. Tưởng tượng nhiều hơn nữa, ta sẽ liêntưởng đến kịch bản nọ trong đó có chàng Jimmy Chăn Bò rất lãng tử chẳng quantâm/chăn dắt bất cứ ai. Thêm vào đó, là Fred StarGazer, tay chiêm-tinh-giachuyên ngắm nghía sao trời lãng đãng có biệt danh là Chàng Mag (chữ tắt của ĐạoSĩ rất “Ba Vua”). Còn lại là người thứ ba tên Fatso đồng nghĩa với Phát Phì ở tiếngViệt. Hài Nhi Thánh Ái hôm ấy đã trỗi dậy cười đùa với ba bốn vị trong bối cảnhđời thực. Ai cũng tự do thả hồn theo bước thăng trầm sầu/vui nơi đời sống. VàHài-Nhi Thánh Ái đã hoà nhập với họ để cùng vui như thế.

Suy về máng cỏ đời người, người đờisẽ thấy loài khủng long to đùng và kẻ bàng quan cùng nhau tung tăng múa nhảy.Nhảy múa với khủng long ư? Phải chăng đó là màn múa/nhảy ở xứ miền động đất cónúi lửa nổ bùng? Liên tưởng nhiều thêm nữa, người người sẽ thấy kẻ bàng quannay tham gia múa/nhảy với cuộc đời, không còn hãi sợ bất cứ thứ gì, nhưng đãbiết cười đùa lớn tiếng, nói to lên. Liên tưởng thêm, người bàng quan tham gia cuộcnhảy/múa rồi cũng sẽ phục sức đầy sắc mầu của vui tươi, an hoà. Chừng như họ lànhững vị chuyên tấu hài hay sao đó, chính vì thế tay chân họ vừa tung tăng múavà nhảy vừa tung lên cao rất nhiều thứ/đủ mọi thứ, như: banh quần vợt đầy sắcmầu hoan hỷ. Đôi lúc có vị hụt hẫng chẳng chụp được banh nỉ, nhưng cũng chẳng lấyđó làm điều, bởi hầu hết mọi tung ném đều đạt mục tiêu, rất đúng cách.

Trong số các nhân vật ấy, duy nhấtchỉ thấy có một vị bắt chụp được hết mọi thứ dù banh nỉ có tung cao lên caotít, ở cõi không. Bởi, Anh đứng đó trên máng cỏ, hầu có thể bắt chụp mọi thứcủa mọi người. Anh ở trên đó, khi mọi sự đã chứng tỏ mọi sự nay theo đúng ý củaAnh. Anh chẳng hề rời bước khi mọi sự cứ từ từ diễn tiến rồi xảy đến. Anh chínhlà thành phần của mọi sự và trong mọi sự. Giống bất cứ ai và những loài hiện cóở nơi đó. Anh chính là Hài Nhi Chí Ái luôn ưa thích mọi sự, cả những thăng trầmcuộc đời, nơi con người. Và, Anh mãi mãi sẽ thế. Tên Anh là Giêsu, đích thị làngNadarét, chốn nhân gian.

Về với máng cỏ, ắt hẳn có người sẽliên tưởng đến cảnh trí thật vui hết ý về trò chơi nơi cuộc đời giống như thế, nênsẽ hỏi: sao Chúa lại giáng hạ làm người ở với người. Và, câu trả lời chắc chắn là:Ngài làm thế, để được vui nhiều hơn chốn vĩnh cửu miền nào đó!

Cử hành Tuần Thánh và hội lễ PhụcSinh, dân con người mình hẳn suy nghĩ nhiều về nỗi chết cũng như sự sống lạicủa Chúa. Khi ấy, người người hẳn sẽ nghiêm trang những suy và tưởng về chính mình.Bởi, Chúa có chết đi và sống lại chốn miên trường, chính là để ban niềm an vuivĩnh cửu cho mỗi người và mọi người. Để, ơn cứu độ Ngài đến với con người. Và,nhiệm tích Vượt Qua –tức nhiệm tích thánh thiêng Ngài lướt vượt mọi thứ qua cáichết để rồi Ngài lại về với sự sống có trỗi dậy. Đó, là giải pháp cuối cho mọi dựtính của riêng ta.

Hội lễ Đức-Chúa-Niềm-Vui nay giáng hạlại không như thế. Theo cung cách nào đó, có thể nói: đây là tưởng thưởng trộivượt nhu cầu thiết yếu để qua đó Chúa cứu độ trần gian là ta đây. Nhằm cứu rỗichúng ta, hết mọi nhà, Ngài còn làm nhiều hơn thế. Làm nhiều, để ban cho taNiềm-An-Vui lớn hơn cả nhận thức biết rằng mình được cứu thoát. Vui đây, là vuiniềm trở nên một với Chúa ở đây. Bây giờ. Niềm vui có Đức-Chúa-là-Niềm-Vui luônở lại với ta, bây giờ và ngay đây. Đó chính là an vui niềm phúc hạnh gửi đếncho ta. Đó lại là Niềm-Vui-Có-Chúa giúp ta lướt vượt được nhiều thứ, chí ít làkhốn khó.

Lễ hội Chúa Giáng hạ, nay là mạckhải Chúa xác định thêm một lần nữa cho ta. Xác định, để ta vui với Niềm-VuiChúa giáng hạ ở với cuộc đời, là thế giới. Sự thể này, còn to lớn hơn sự sống.Bởi, nó không bị ràng buộc hoặc kiểm soát bởi bất cứ quá trình nào từ cuộc sốnghoặc do bởi nhu cầu sống ở nơi ta. Và, cũng chẳng còn gì để nghi ngờ nữa vềtương lai mai ngày của chính ta, và mọi người. Lễ hội Chúa-giáng-hạ-làm-ngườinay tiêu dùng cả và thế giới ta đang sống. Nhưng chính ta lại không bị thế giớitiêu dùng làm tan đi chính con người mình. Đức-Chúa-là-Niềm-Vui đang vui hưởng ngoạnsự kiện làm người ở với ta đến độ Ngài yêu cầu ta hãy đạt lấy niềm vui thầnthánh có Đức Chúa. Vui như thế, để ta không cần phải chờ đợi gì nữa, vì đã đạtchốn thiên đường ở đây, ngay bây giờ. Thiên đường thực tế là đây. Ở lễ hộiGiáng hạ này. Lễ hội, có máng cỏ. Có thiên đường là đây, chốn đời người.

Sự việc, xem ra có vẻ khác thường.Đúng thế. Đức-Chúa-là-Niềm-Vui nay giáng lạ, là việc rất khác lạ. Chúa hiệndiện ở với ta, dù ta lại không trông chờ hoặc ngóng đợi, đó vẫn là sự thật rất hiệnthực của Niềm-Vui nhập thể và nhập thế. Niềm-Vui-Đức-Chúa xuống thể làm người, làNgài mạc khải tỏ lộ chính Niềm-Vui bằng xương thịt như ta; nhưng, chừng như takhông nghĩ Chúa như thế.

Chắc cũng cần đến đấng bậc lànhthánh như bậc hiển thánh Phanxicô thành Atxidi dạy cho ta biết điều ấy. Cần dạyđể ta thấy được rằng người người ở trần thế, vẫn rất vui. Vui, vớiNiềm-Vui-của-Đức-Chúa để ta hoà lẫn với mùa lễ rất Giáng hạ. Chắc chắn bậc hiểnthánh Phanxicô sẽ không về tay không khi ngài đặt chân viếng máng cỏ và để giờnguyện cầu. Chắc chắn bậc hiển thánh sẽ ra đi vui hưởng cuộc đời lành thánh vớichúng nhân cùng bạn bè người thân. Ta vẫn rất cần bậc lành thánh dạy ta thêmlần nữa, Đức-Chúa-là-Niềm-Vui nay giáng hạ.

Lễ hội Niềm-Vui-Chúa giáng hạ, khiếntất cả được mời gọi vui hưởng thế giới của niềm vui, như trẻ bé. Hội lễ Chúa GiángHạ ta mừng kính hôm nay đều có nghĩa Đức-Chúa-là-Niềm-Vui đến với thế giới giantrần, nơi máng cỏ cuộc đời hoặc ngay trong nhà. Đức-Chúa-Niềm-Vui là thế đó,rất vui. Hôm nay.

Trong niềm an vui phấn khởi của mọingười, tưởng cũng nên về với lời thơ vui mà ngâm tiếp:

“Chúng ta tiến, em ơi, thành thanh khí.

Cho tan rahoà hợp với tinh anh.

Của trờiđất, của muôn ngàn ý nhị,

Và tình ta,sáng láng tự trăng thanh.”

(Hàn Mặc Tử - Sáng Láng)

Sáng láng ấy. Tinh anh này. Vẫn làNiềm-Vui-Chúa-giáng-hạ để ta tiến. Tiến cho tan, ngõ hầu hoà hợp với niềm vui chungcủa thế giới, của muôn ngàn ý nhị. Như trăng thanh. Tâm tình. Đầy ý tứ.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá phỏng dịch.

“Nghe trong cõi nhớ, niềm xa xót,”

2011-12-10T07:00:00.000+11:00

Suy niệmChúa Nhật thứ Tư mùa Vọng năm B 18.12.2011

“Nghe trong cõi nhớ, niềm xa xót,”

“Chợt thoáng hiện về,dấu yêu ơi.”

(dẫn từ thơ Miên Thuỵ)

Lc 1: 26-38

“Chợtthoáng hiện về”, là lời thơ cho thấy một “hiện về” cũng rất thoáng như sứ thầnGabriel đã hiện về với Đức Maria để báo cho Mẹ biết tin vui ngày Chúa đến. Vớimọi người.

Tin vui ngày Chúa về đến, là tin rấtsớm về ơn cứu độ đã mạc khải cho Maria, người nữ trẻ ở Trung Đông, để Mẹ sẵnsàng mà nhận lãnh. Là thiếu nữ Trung Đông còn rất trẻ, nên trông Mẹ không giốnghình hài mà mọi người Công giáo có trong đầu, từ thơ ấu. Hình hài ấy, là hình rấttưởng tượng về một Maria có dáng dấp của thiếu nữ rất Châu Âu. Thành thử ra,phần đông giáo dân ở trời Tây lâu nay không mấy thích khi thấy Mẹ chẳng giống họ,về hình hài. Tuy là thế, Mẹ vẫn mang bản chất Trung Đông chân phương, hiền hoà,dễ mến.

Tính chân chất hài hoà của thiếu nữ TrungĐông trong đó có Maria rất thiếu nữ, là sự rất thật về tính khiêm nhu, độ lượngcủa dân làng Nadarét. Mẹ không thuộc hoàng phái hoặc giòng dõi quý tộc nhưng Mẹvẫn nhu mì, hiền dịu quyết chấp nhận bất cứ điều gì Chúa bảo ban. Bằng vào tínhngoan hiền và kiên định, Mẹ có khả năng thực hiện điều mình chọn để sẽ sống hếtmình, với lựa chọn ấy.

Mang thai Đức Giêsu, vào lúc có thể Mẹchỉ mới 13 tuổi đời, tức ở tuổi còn rất trẻ, lại nhỏ bé nhưng Maria vẫn có dángdấp dẻo dai, bước đi thoăn thoắt theo tư thái của người cao ráo biết học cáchbưng vại nước hoặc các bó đồ ở trên đầu. Mẹ phục sức tựa các thiếu nữ khác, cũngáo thụng đen vào buổi đầu, sau đổi sang thành mầu xám nhẹ. Tên của Mẹ theotiếng Aram, là Maryam. Nhưng lại chuyển sangthành Myriam theo tiếng Hipri Do thái, là quốc ngữ mà Mẹ không hề sử dụng.Maryam còn là tên của một trong ba nữ phụ ở trong toàn làng, người người đềubiết đến.

Tin Mừng, nay thánh sử vẽ lên bốicảnh của sứ vụ “truyền tin”. Ở đây, thấy rõ văn phong sáng tạo của thánh Luca rấtthi sĩ khi thánh nhân viết đối thoại giữa Đức Maryam và thần sứ Gabriel qua đó khiMẹ đáp trả sứ mệnh Chúa giao phó. Bối cảnh “truyền tin”, tuy không xác thực nhưsử học nhất là khi thần sứ dùng ngôn từ khá lạ kỳ đối với Mẹ. Thần sứ Gabriel cũngđâu có mang tính xác thực một bản thể, để có thể nói tiếng Aram như ai khác. Thếnên, ngôn từ ở trình thuật là ngôn và từ của thánh sử. Và, kinh nghiệm ở trìnhthuật, là kinh nghiệm từng trải của Maria, rất thiếu nữ.

Lời nói đầu của thần sứ chỉ mỗi chữ:“Mừng vui lên!” bên tiếng Hy Lạp,người ta chào hỏi nhau bằng chữ “chaire”.Trong khi đó, người Do thái chào nhau lại dùng cụm từ “rani” hoặc “gili” rút từlời ngôn sứ Sôphônia khi nói với dân con Israel: “Vui lên, hỡi thiếu nữ Xion, hò vang đi nào, nhà Israel hỡi! Hỡi thiếu nữGiêrusalem, hãy nức lòng phấn khởi”(Sô 3: 14). Cụm từ “Vui lên” không giống lời chào buổi sáng ở tiếng Anh/tiếng Pháp,nhưng tiếng Hip-ri mang ý nghĩa: “Hãy vuimừng trổi dậy mà nhẩy múa”. Đây là lời chúc bất thường. Bởi, đó là lời Chúamời Maria hãy cùng Ngài múa nhảy vũ điệu trọng đại.

“Hỡi Đầy ơn phúc!” tiếng Hy Lạp là “checharitomene”, đại ý chỉ người nữ duyêndáng và đầy phúc lành vì được quà tặng biến đổi mà Chúa đặc biệt phú ban cho riêngMaria. Hiểu theo ý chữ thì điều này có nghĩa là: Maria được Chúa công nhận làngười khiêu vũ có duyên, và rất diễm tuyệt. Duyên dáng và diễm tuyệt, là bởi Mariabiết chuyển động nhanh vòng quanh với niềm vui cao độ của Chúa, Đấng từng nhẩymúa với Mẹ. Và, Mẹ biết thêm thắt vào với vẻ đẹp của vũ điệu mà Chúa nhảy múa bằngcung cách Mẹ đảm trách khi cùng nhảy điệu vũ của công cuộc cứu rỗi.

“Chúa ở cùng người”, là chỉ về bạn nhảy hiện diện nơi bản ngã rất xác thể mà ngônsứ Sôphônia diễn tả qua cụm từ “nức lòng”.Lúc ấy, là lúc Đức Maria được đề nghị nên có động thái của ngôn sứ, như lờikhuyên: “Maria đừng sợ! vì người đã đắcsủng nơi Thiên Chúa.” Thật ra, Maria là Mẹ đâu có gì phải hãi sợ khi đónnhận thông điệp do thần sứ mang đến, bởi đó chính là niềm vui trọn vẹn. Và, Mẹ vuivới niềm vui của thiếu nữ đoan trang, mạnh mẽ, tự do. Tự do, biết rằng mình sẽcó em bé, là Con Chúa.

Và tiếp đến, là câu hỏi mang dáng vẻtrần thế: “Điều ấy sẽ làm sao được?” Tức:làm sao có thể ra như thế? Bởi, tôi đây đâu tính chuyện xác thịt. Hoặc, nói nhưbản dịch kinh thánh nào khác: “Tôi nàobiết đến nam nhân”, tức có nghĩa: “tôi, một thiếu nữ trinh trong”. Câu nàykhông thấy ghi ở bản Kinh thánh gốc Aram, mà chỉ là thuật ngữ để nói lên rằng:Maria chưa từng nghĩ chuyện ăn nằm xác thịt, vì tuổi của Mẹ còn quá nhỏ để đượcphép. Kinh thánh không ám chỉ việc Mẹ quyết ở độc thân, mà chỉ mô tả cảnh tìnhcủa Mẹ vào lúc đó, thôi.

Sử học Do thái cũng không đưa ra nềntảng nào để ta có thể nghĩ rằng Đức Nữ Trinh Maria đã thành thân với thánhGiuse với ý định sẽ lập “con đàn cháu đống”, tức: cũng sẽ ăn nằm xác thịt hầu cócon, như mọi gia đình ở Do thái. Độc thân, theo người Do thái, là chuyện hãnhữu chẳng bao giờ được đề cao, ngoại trừ trường hợp rất hi hữu. Chí ít, là vớithiếu nữ trẻ sống ở thôn làng thuộc đất miền rất Galilê.

“Thánh Thần sẽ đến trên người”, điều này cốt ý nói sự việc sẽ nên hiện thực. Thánh Thầnnói ở đây, khi ấy không hẳn là Ngôi Thứ Ba trong Ba Ngôi Đức Chúa, mà chỉ lànhiệm tích thánh thiêng của “Thần Khí”(Ruah). “Và, Quyền năng (dynamis) Đấng Tối Cao sẽ rợp bóng trên người. Và, trẻ sắp sinh sẽ được gọi là thánh, là ConThiên Chúa”. Lời đối đáp ở đây mang tính cách mật thiết với Chúa.

Đáp lại, là câu nói của Maria rấtthiếu nữ: “Này đây!” Với Kinh thánh,cụm từ “Này đây!” cho người đọc thấy:ta sắp được Chúa mạc khải một điều hệ trọng. Mạc khải, là công thức biểu lộđiều gì đó ta chưa hề biết đến. “Này tôilà tôi tá Chúa, xin hãy thành sự cho tôi theo lời Ngài.” (Lc 1: 38). Câu nóicủa Maria thiếu nữ nghe vừa nhu mì, hiền dịu, lại rất ngoan. Vừa cung kính, dễbảo, lại mang tính thụ động như ở phần đông các bản dịch ta nghe biết. Như từlâu, truyền thống tu đức Giáo hội vẫn hiểu theo nghĩa này. Để rồi sẽ cho rằng:điều Maria nói có nghĩa: Mẹ là thiếu nữ trinh trong, hiểu theo nghĩa thụ động,thuần thục. Không hề biết đến “dục vọng”.

Nhưng bản Kinh Hy Lạp lại khác. Bảnnày không bao hàm ý nghĩa như thế. “Xin hãythành sự cho tôi”, là dịch từ tiếng Hy Lạp “genoito”, như chọn lựa sâu sắc. Thánh Luca là người rất giỏi tiếng HyLạp, nên khi thánh nhân dùng cụm từ “genoito”là có ý bảo: “Vâng! Xin vâng. Vì đâylà ý tưởng tuyệt vời mà mọi người đợi mong”. Tuyệt vời, còn là ngôn từ chỉsự mừng vui trên mức trọn hảo. Và như thế, thần sứ chúc mừng Maria thiếu nữ bằngcách mời Mẹ “hãy đứng lên mà múa nhảy và ăn mừng” với Chúa. Và, lời Mẹ đáp trảcho thấy là Mẹ đang làm điều đó.

Các nhà chú giải kinh thánh, chuyên giaHy ngữ, như Ignace de la Potterie năm 1988 và Christopher Evans năm 1990 suy tưnhiều về sắc thái này nên cho rằng các nhà chú giải xưa như thánh Bernard thànhClairvaus cũng đã hiểu điều đó.

Quả thật cũng buồn, khi một số các dịchgiả đã thay đổi ý nghĩa của điều mà Đức Maria từng nói đến. Các vị vẫn nghĩrằng lời đáp trả của Mẹ đượm tính cách từ tốn và nguyện cầu nên đã chấp nhận sựviệc xảy đến, như cụm từ “fiat” tiếngLa-tinh có nghĩa là: “Cứ để việc ấy xảyđến với tôi, nếu như thế”. Giả như người đọc sách thánh là giáo dân nữ cólòng đạo hạnh từng coi Đức Maria như thần tượng của mình, chắc chắn sẽ cảmnghiệm được niềm vui khi được biết là thánh Luca viết ra trình thuật này là để diễntả kinh nghiệm riêng của Đức Mẹ “xin vâng” trong tình huống xảy đến vào lúc ấy.

Hiểu đúng nghĩa câu Mẹ nói, hẳn rằngngười người sẽ thấy bản năng mình cảm nhận về nỗi mừng vui cũng đúng và thựctiễn. Với Hội thánh, có lẽ cũng nên tìm hiểu và liên tưởng đến các hành xử khácbiệt. Hiểu theo nghĩa đích thực của lời Mẹ đáp thay cho thánh hội, thì Hộithánh ắt sẽ tung tăng mừng vui mà nhảy múa với mọi người.

Trong tinh thần mừng vui cảm kích,cũng nên ngâm tiếp cũng một lời thơ, mà rằng:

“Con đường Phượng tím chiều nay đổ,

Bóng là che nghiêng một góc đời.

Nghe trongcõi nhớ niềm xa xót,

Chợt thoánghiện về, “dấu yêu ơi”.

(Miên Thuỵ - Con Đường Phượng Tím)

Phượng tím, có là con đường của đợichờ cũng vẫn là “cõi nhớ”, nhiều yêu dấu. Nhưng dấu yêu chợt về chào mời mọingười hãy vui lên mà nhảy múa. Nhảy và múa, hầu chào đón Đấng Cứu Tinh nay lại về.Ngài về đến trong mừng vui hoan lạc, đầy nhung nhớ. Ở mọi thời. Rất con người.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá lược dịch.

“Nói ra sợ mất lòng em,”

2011-12-03T07:00:00.000+11:00

Suy niệmChúa Nhật thứ Ba mùa Vọng năm B 11.12.2011

“Nói ra sợ mất lòng em,”

“Van em, em hãy giữnguyên quê mùa.”

(dẫn từ thơ Nguyễn Bính)

Ga 1: 6-8, 19-28

Nhà thơ vì sợ mất lòng, nên khôngnói. Vì có nói ra, thì lòng mình nay cũng mất. Nhà Đạo tuy có lòng nhưng khôngsợ mất. Có sợ chăng, chỉ sợ mất tính chân phương, lành thánh rất đích thật,

Tin Mừng theo thánh Gioan nay nói vềtính chân phuơng chốn quê mùa, của Gioan Tẩy Giả. Gioan Tẩy Giả rất thánh,ngoài tính đơn sơ chân thật của đấng bậc ở quê làng/đồng nội còn là nhân chứng chocông trình Nhập thể của Chúa, nữa.

Tin Mừng thánh Gioan viết, ngoàitính chất thấy rất rõ ở lời tựa, còn là bài chia sẻ/giảng dạy ở đền thờ để ngườingười dựa vào đó mà suy tư các bài đọc ở Cựu Ước. Thoạt khi mới đọc, người ngườitưởng như nghe lại truyện kể rất xưa/cũ nay áp dụng vào với thời đại mình sống,với dụng đích để ta người đọc kinh ngạc rồi thức tỉnh và hiểu biết việc Chúalàm. Tin Mừng còn kể về trình tự sáng tạo trời đất để dẫn giải ý nghĩa rất cănnguyên của bản văn súc tích, chất đầy nhựa sống.

Dẫn giải Kinh Sách Cựu Ước về công trìnhsáng tạo trời đất, thánh sử Gioan ghi lại đoạn sách Châm Ngôn coi Đức KhônNgoan như người thành thân và thành nhân. Văn phong đoạn sách về Đức Khôn Ngoanra như có trước Đạo của người Do thái. Bởi, Sách này xuất tự thế giới Do thái, cónhững điều được xác định:“Đức Chúa dựngnên ta như tác phẩm đầu tay của Ngài, trước mọi công trình của Ngài từ ngàn xưa “(Cn 8: 22). Thêm vào đó, sách Châm Ngôn nóiĐức Khôn Ngoan hiện diện với con người bằng khẳng định: “Đức Khôn Ngoan xuất hiện trên trái đất và lưu lại ở với con người”.

Cũng nên hiểu, Đức Khôn Ngoan đếnvới thế giới gian trần trước thời Chúa tới. Nhưng, vẫn không được đón nhận dùĐức Khôn Ngoan là Ánh sáng cho muôn dân. Thế nên, Ngôi Lời Nhập Thể là cáchChúa dùng vào việc chỉnh sửa vấn đề này. Đây là tính độc đáo của Tin Mứng theothánh Gioan.

Thật ra, thánh sử Gioan mượn ý vàlời về Đức Khôn Ngoan là từ các học giả Do thái để nói rằng thánh sử không tạo raĐức Khôn Ngoan hoặc Ngôi Lời Nhập Thể, mà thánh sử chỉ tạo nên tính độc đáo choTin Mừng mình đã viết, qua khẳng định:“Lờiđã thành xác phàm và lưu lại nơi chúng tôi” (Ga 1: 14)

Giáo huấn của Đạo khởi sự ngay từđây. Thánh sử Gioan lại quả quyết: Đức-Khôn-Ngoan-Ngôi-Lời đã từ trời nhập thểvới Đức Giêsu. Từ đó, trở thành ánh sáng rất huy hoàng, làm Bậc Thày Dạy Nhân Hiềnvề thời ấu thơ của Chúa đến với nhân trần. Với thánh sử, đây là lý do khiếnChúa thành phàm nhân, rất Khôn Ngoan.

Khi xưa, Môsê là bậc thày cao cả củaDo thái. Ông giảng dạy cho chúng nhân bằng Luật Torah. Còn, Đức Giêsu hoànthành sứ vụ của Môsê bằng xương thịt Ngài qua mầu nhiệm nhập thể và nhập thế.Luật Torah chỉ cần đến bậc giảng dạy tốt lành, thôi. Còn, Ngôi Lời Nhập Thể làBậc Thày Đích thật chuyên giảng và dạy về công trình Cứu Độ của Chúa bằng xươngthịt cùng máu mủ của Người Con Chúa. Qua Môsê, Chúa dùng bản Luật Torah, để ngườingười hiểu được Ngài. Và qua Đức Giêsu, Ngài gửi đến dân gian chất giọng Ngàinhập thể nơi xác phàm và miệng của Chúa.

Ngôi Lời Nhập Thể là Vị Thầy Dạy rấttốt lành. Là, Đấng Giảng Dạy thành tựu hơn cả lời lẽ, với chữ viết. Ngài là sự KhônNgoan có kiến thức rất sách vở nhờ công trình Nhập Thể nay thành hiện thực.Chính Đức-Khôn-Ngoan-bằng-xương-bằng-thịt nay tạo nên sự khôn ngoan cho chúngnhân có thịt cùng xương máu ngõ hầu tỏ bày ý nghĩa để người người hiểu, bằng vàophạm trù của chính mình.

Nhờ thế, dân con Đạo Chúa mới xác tínđược điều này và rồi sẽ cùng thân mình Chúa đề ra nhiều điều mới mẻ để người ngườiở xã hội có thể trở thành người thật. Tất cả tin rằng tính chất rất “người” củacon người nay trở thành nôi ấm tình nồng để Chúa Nhập Thể và nhập thế. Và nhờđó, họ sẽ tin: sự sống mới đến với nhân gian loài người, nhờ Đức Giêsu tái lậpvà định hình những gì liên quan đến bản thể người của con người.

Đức Giêsu Nhập Thể, là Khởi Đầu rất khácbiệt của nhân loại nay nhân rộng, ngõ hầu họ làm được những gì mà trước đó ngườitrần không thể làm. Sự Sống của Ngài là Khởi đầu. Là, Quà tặng. Là, sự Thành Tựucho mọi thành tựu. Tổng trấn Philatô khi dẫn Đức Giêsu trình diện dân Do thái ôngđã có câu nói để đời: “Này là Người!”. Câunày phải hiểu: điều ông nói mang ý nghĩa một khẳng định: “Này là nhân loại đổi mới.Là nhân sinh rất mới, của con người!”

Nhờ Nhập Thể, ta có được sự thân mậtcần thiết chưa từng có giữa Thiên Chúa và loài người. Nhờ Nhập Thể, người ngườiđã mở rộng đất cho sự sống mới để dân con nhờ đó mà sống sinh động. Nhờ NhậpThể, Thiên Chúa đối xử với con người như Người Cha Nhân Hiền. Và nhờ đó, tất cảchúng ta được sáng tạo theo cung cách “sống ở nhà”, nghĩa là: cung cách của contrẻ “ở với cha mẹ” theo nghĩa Chúa Giêsu vẫn từng làm với Cha Ngài. Và theonghĩa Thiên Chúa “ở tại nhà” với Đức Giêsu.

Kết quả là, nhân loại nay có được sựtự do để sống với Chúa. Thứ tự do chưa ai tưởng tượng nổi, hoặc nghĩ ra. Tự do,vì mình sẽ không còn hãi sợ điều gì. Tự do, vì mình có thể tin vào ai đó, cũngtự do. Và, kết quả là: ta có sự tự do sờ chạm, chữa lành và tha thứ cho nhau nhưĐức Giêsu đã hiện thực cho Cha bằng cách ra khỏi bản chất rất Thiên Chúa củaNgài, để đến với con người hầu Ngài sẽ sờ chạm, chữa lành và tha thứ cho mọingười, ở trần thế.

Sống và làm thế, cũng rất nguy.Nguy, là bởi ta tin vào nhiệm tích Chúa Nhập Thể và nhập thể giống như Chúa. Tức,sống cuộc sống mà hệ thống chính trị và tôn giáo ở đời không thể hiểu được tại saota lại sống như thế. Và, hệ thống ở đời đã và đang tìm cách trừ khử những ai quyếtsống nhập thể và nhập thế, giống như ta. Sống nhập thể và nhập thế, là tạo sự kinhngạc lớn. Kinh ngạc, là: nó không giúp ta thích nghi với qui ước do người đờithiết lập. Sống hiện thực theo cung cách nhập thể, buộc ta phải xét lại xem mìnhlà ai. Mình đã làm gì để Chúa có thể Nhập thể và nhập thế vào nơi ta mà sờ chạmchính con người của ta. Có như thế, ta mới có thể sờ chạm Ngài, bởi Ngài đãnhập thể và nhập thế làm người như ta và với ta bằng xương bằng thịt.

Không ai có thể tạo sự thật vĩnh cửuđược như thế. Cũng chẳng ai tạo được công thức toán học mới mẻ như thế, để mà sống.Nhưng, ta là cộng đoàn có Chúa-ở-cùng-và-ở-với bằng công việc Ngài từng làm và sẽlàm sau cái chết và sống lại hiển vinh, là khoảnh khắc quyết định mọi sự naykhác trước. Khác, như một tạo thành rất mới mẻ. Khác, vì ta được tạo dựng bằngxương bằng thịt nơi Ngài và qua Ngài. Khác, để ta có thể sống cho nhau, vì nhaumà sống với Chúa. Và, cho Chúa.

Hội thánh không là hệ thống tư tưởngđơn điệu. Có sẵn. Dễ tiêu hoá. Ngay cả ý tưởng về Đức Giêsu Nhập Thể cũng như thế.Như thế, do bởi Hội thánh chính là thực thể qua đó người người có thể bám víu vàomà nhìn sự việc theo chiều hướng khác hẳn về Thiên Chúa. Và, về nhân loại. Tuynhiên, vấn đề còn tuỳ thuộc cung cách ta mong muốn và dự tính sẽ sống ra sao. Tuỳcung cách mà người người vẫn sống và cứ sống. Sống, không cần biết là thế giớita chung đụng sẽ lớn rộng như thế nào. Và, tất cả sẽ tuỳ thuộc tính nghiêm túcmà con dân trần thế được Chúa chấp nhận, ngang qua việc Ngài nhập thể và nhậpthế .

Phụng vụ Hội thánh chọn Tin Mừng hômnay tập trung vào chuyện thánh Gioan Tẩy giả như chứng nhân từng sống đời nhậpthể và nhập thế với mọi người. Chính vì thấy được tính dịu hiền và ân huệ đíchthực nơi bản thể “người” của Đức Giêsu mà thánh Gioan Tẩy giả đã thành nhânchứng cho Chúa, Đấng chấp nhận thân phận làm người, để sống với con người.Thánh Gioan Tẩy giả từng sống như Ông Già Tuyết trên mức tuyệt vời, hơn cả ÔngGià Tóc Trắng rất Noel, từng chứng tỏ cho mọi người thấy ai là Đấng đến để ở vớita, vào lễ hội rất “Emmanuel” này.

Trong tâm tình cùng Chúa và với Chúasống đời nhập thể và nhập thế, ta hân hoan tưởng nhớ lời thơ chân quê, để vui hát:

“Hoa chanh nở giữa vườn chanh,

Thầy u mìnhvới chúng mình chân quê.

Hôm qua emđi tỉnh về,

Hương đồnggió nội bay đi ít nhiều.”

(Nguyễn Bính – Chân Quê)

Nhập thể và nhập thế rất hôm nay, lànhập vào tính chân quê với thầy u thương mến rất Nước Trời. Ở nơi đó, có Chúa-ở-cùngcon người. Có người anh/người chị ở Hội Thánh Nước Trời, đã cùng mình sống tínhchân quê hiền hoà, rất thánh hoá. Hôm nay và tương lai mai ngày.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá lược dịch.

“Nay trở về, vẫn còn như mới mẻ,”

2011-11-26T07:00:00.000+11:00

Suy niệmChúa Nhật thứ Hai mùa Vọng năm B 04.12.2011

“Nay trở về, vẫn còn như mới mẻ,”

“Bao mùa thu, hoa vẫnvàng như thế.”

(dẫn từ thơ Xuân Quỳnh)

Mc 1: 1-8

Nhà thơ trở về, đã thấy mọi sự vẫnnhư thế. Riêng nhà Đạo trở về, để được những gì Chúa nhắn gửi khi xưa Ngài đãhứa ? Điều Chúa hứa, là những điều được thánh sử ghi lại ở trình thuật, rất hômnay.

Trình thuật thánh Máccô nay viết vềviệc Chúa trở về. Ngài về với Giáng sinh. Về với an bình Ngài từng hứa. Trìnhthuật, ngay từ đầu, thánh Mác-cô đã trích dẫn câu văn rút từ sách Ysaya nói vềviệc người người chuẩn bị đường lối sống để Chúa trở về với dân con của Ngàivào những ngày sau lưu đày. Dù có ngang qua mọi khổ ải, nhưng người người đềuhy vọng về với Đất lành Chúa hứa ban. Đất lành đây, không chỉ là đất miền sỏiđá, rất thể lý. Nhưng, còn là hành trình nội tâm ngay bên trong sa mạc nhiều đásỏi. Đó, còn là hành trình về với sự khôn ngoan được giấu kín.

Với Ysaya, hành trình dân con Chúatrở về thật ra chưa hoàn tất. Thật vậy, hành trình của mọi người vẫn còn tiếptục. Mỗi người và mọi người, cần tạo đường lối tốt lành để ngang qua đó mà dấnbước, trước khi hoàn tất thời lưu đày nơi dân gian. Dân gian, dù người người đãđược tái cư, nhưng chưa hẳn là đã thật sự “trở về”. Chỉ trở về thật sự sau khi đãhoàn tất hành trình lưu đày của mình. Và lúc đó, người người mới được tỏ bàycho thấy rằng mình là hoa trái được chúc phúc, từ cung lòng thân yêu của Chúa,thôi.

Chủ đề “ngày trở về” cứ diễn tiến,là ý tưởng làm nền được thánh Máccô đề ra để mọi người suy nghĩ. Khởi đầu TinMừng do mình đề xuất, thánh Mác-cô có nói: “Nhưđã viết trong sách Ysaya… Tiếng của người hô trong sa mạc: Hãy dọn đường Chúađi.” (Mc 1: 1-3) Đây chính là tin vui mừng về Lời của Chúa theo bút phápriêng biệt của thánh Mác-cô như quyển thứ hai sách Ysaya. Tin mừng, theo bútpháp của Ysaya, là triển vọng về sự trở lại sau ngày lưu đày. Thánh Gioan TẩyGiả đã loan báo điều ấy. Và chính Đức Giêsu cũng sẽ theo đường lối ấy mà thựchiện theo cung cách mới. Cách thế của một trở về, rất mới mẻ.

Ở nội dungngôn từ của Ysaya, có ba “thời khắc” cho thấy rõ sự trở về này:

Trước hết, Giavê Thiên Chúa sẽ giảithoát con dân Ngài khỏi quyền lực bức bách từ phía dân ngoại và từ ngẫu thầncủa họ. Tức, ra khỏi nền văn hoá thống trị và hệ thống giá trị có từ đó. Nóitóm lại, thì thời khắc đầu là: thời giải thoát.

Thời khắc tiếp đến, là lúc dân conĐạo Chúa dấn bước dõi theo con đường được Giavê Thiên Chúa vẫn hướng dẫn. Thờikhắc, của hiện trạng “dấn bước” mà ra đi.

Và cuối cùng, tất cả đều cùng đi vàcùng đến với Giêrusalem, đất miền tuyệt diệu có sự hiện diện của Giavê ThiênChúa như chính Đức Vua. Ở nơi đó, có Vương Quốc Nước Trời đến với họ. Chính đó,là thời khắc của hiện trạng nay “đạt đến”.

Thánh Mác-cô theo cung cách Ysayaquyển 2 đề cập đến ba giai đoạn tương tự, ở Tin Mừng:

Giai đoạn một, là thời khắc Chúathực hiện sứ vụ giảng rao “Tin Mừng” ở Galilê. Nơi đây, Chúa chữa lành chongười tật bệnh. Xua đuổi loài quỷ dữ cứ quẩn quanh. Và, dân gian quần chúng cứtuôn đến với Ngài để được cứu. Đây chính là thời “giải thoát” rất rõnét.

Giai đoạn hai, là giai đoạn Chúa lênđường “đi Giêrusalem” sau sự kiện thánh Phêrô tuyên xưng nhận biết Chúa là ĐấngMêsia rất Cứu Độ. Chúa quyết định tỏ lộ lý lịch Ngài là Mêsia Đấng chấp nhậnkhổ đau, sầu buồn để thực hiện điều Cha muốn. Đã ba lần, Ngài từng nói sẽ đidần vào cõi chết và sau đó sẽ trỗi dậy từ chốn ấy, trong ba ngày. Nghe thế, dâncon đồ đệ đã rời bỏ, vụt biến mất. Chỉ những ai ở lại với Ngài, mới biết đượcđường lối Ngài chịu đựng khổ đau/sầu buồn thôi. Và, đây là giai đoạn “dấnbước” vào với sự chết và sống lại.

Giai đoạn ba, là giai đoạn cuối chothấy Chúa đi dần về với Giêrusalem, nơi Ngài chấp nhận sự chết và sống lại vinhhiển. Chính Ngài và dân con Ngài phải “đạt đến” sự chết-và-sống-lại, rấtđích thực.

Dẫn chứng trên cho thấy: đây là nétsong hành đặc biệt giữa điều được gọi là “Ysaya thứ hai” và phần hai sách TinMừng do thánh Mác-cô ghi. Con đường dẫn đến Giêrusalem, là: “dấn bước” mà đivào và đi tới. Chính động thái song hành này, đã cho thấy chiều kích tự tại,rất đặc biệt.

Ở Ysaya quyển hai, đường lối mới ởđây là học cách thi hành trình thuật khôn khéo nhờ đó bất cứ con dân nào ở lạivới Chúa, giống như đồ đệ Ngài, đều phải học hỏi để hiểu và biết Giavê ThiênChúa. Học về Chúa, rất chầm chậm. Học với Chúa, để tinh thông.

Thánh Mác-cô còn nhận định: khi Chúathiết lập hành trình về với Giêrusalem, Ngài đã loại bỏ toàn bộ sinh hoạt củaNgười Con từng rong ruổi đường dài để hiện thực một sứ vụ, cũng rất mới. Và, đólà lúc dân gian quần chúng đã vụt biến. Và khi ấy, nhóm đồ đệ Chúa được giáohuấn theo cung cách khác thường, rất đặc biệt. Đặc biệt là, học hỏi Chúa rấtchầm chậm.

Tựa hồ như ở sách Ysaya, đồ đệ Chúađược hướng dẫn để đi theo đường lối mình chưa biết đến vì mù và loà như sáchYsaya nói. Các thánh được hướng đưa và dắt dìu, như lời Chúa khi xưa nói: “Ta dẫn người mù tối qua những lối chưatường, trên nẻo đường mới lạ, sẽ dìu họ bước đi. Ta biến đổi bóng tối thành ánhsáng soi họ, và uốn khúc gập ghềnh thành quan lộ thẳng băng. Những điều ấy, Tasẽ thực hiện, không bỏ sót điều nào.” (Ys 42: 16)

Chủ đề “mù loà” và hồi phục thị giácđã được thánh Máccô ghi rất chi tiết ở Tin Mừng do thánh nhân viết ngang quahai sự kiện chữa lành: một về người mù thành Bétsaiđa (Mc 8: 22-26) và một vềngười mù thành Giêrikhô (Mc 10: 46). Rõ ràng, đây là phong cách đặc biệt được thánh Mác-cô sử dụng rất thường nhật, ởtrình thuật. Bằng cách này, thánh nhân vẫn đưa vào phần trước và sau ở đoạncuối Tin Mừng lời bàn về tính đặc trưng/đặc thù nơi đồ đệ Chúa, bằng một khẳngđịnh: “Anh em có mắt mà không thấy, cótai mà không nghe ư? (Mt 8: 18) Thật ra thì, đồ đệ Chúa chỉ mù và loà vềchiều kích khổ đau Chúa chấp nhận. Đồ đệ dấn bước theo Ngài là những ngườiquyết chấp nhận học hỏi tuy rất chậm về giáo huấn khổ đau/sầu buồn Ngài từngchịu.

Giáo huấn này, được Chúa nói trướcnhững ba lần về cuộc thống khổ của Ngài. Đỉnh cao ba đoạn văn này là đoạn 10,câu 42b đến 45, qua đó thánh sử đã lại viết: “Con Người đến không phải để được người ta phục vụ, nhưng là để phục vụvà hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người." Tin Mừng thánh Mác-côviết, có đoạn còn qui rõ về cái chết của Chúa, như ở trên. Còn lại, là đoạn 14câu 24 qua đó thánh sử viết về Tiệc Tạ Từ, trong đó có ghi rõ: “Đây là máu Thầy, máu Giao Ước đổ ra vì muônngười”. Ngoài ra, ở đoạn 10 câu 42, thánh Máccô đặt song song với đoạn 20câu 28 của Mát-thêu, để coi đó như biểu hiện một xác quyết, ở trình thuật.

“Đổ ra vì muôn người”, là xác quyết hiện lên như nhu liệu cuối tìm được ở Tân Ước.Và cả ở lá thư đầu tay thánh Phaolô viết chođồ đệ Timôtê như văn bản viết vàocuối thế kỷ đầu, vẫn được coi là đoạn văn tóm kết niềm tin của dân con ĐạoChúa, thời tiên khởi. Tuy tóm kết, nhưng người viết vẫn kêu gọi mọi người hãycùng Chúa định vị chính mình như những người dám “hy sinh vì muôn người”. Có thể, đây là công thức về niềm tin có từthời xưa cũ. Xưa và cũ, hơn những gì do chính thánh Mác-cô từng viết và từngđược coi như sử sách, rất đích thực.

Nói cho cùng, chuẩn bị mừng đón ngàyChúa Giáng Hạ còn là nhận chân rằng: dân con đồ đệ từng dấn bước theo chân Chúaphải xác quyết mình sẽ tận hiến mạng sống vì muôn người. Xác quyết cả chuyệndấn thân đi vào con đường khổ đau/sầu buồn, mà nhận lãnh.

Ở Tiệc lòng mến rất Thánh Thể, ĐứcGiêsu vẫn tỏ cho thấy Ngài vẫn làm việc ấy, cho ta. Và, với ta. Suốt mọi ngày,từ nay cho đến ngày kết tận, của thế giới.

Trong tâm tình cùng Chúa chấp nhậnhy sinh vì muôn người, cũng nên về với thơ văn ở đời mà ngâm nga, cảm kích. Cảmvà kích bằng giòng thơ:

“Bao mùa thu, hoa vẫn vàng như thế,

chỉ là, emđã khác với em xưa.

Nắng nhạtvàng, ngày đã quá trưa,

Nào đâu, những biển chờ nơi cuối đất.”

(Xuân Quỳnh – Hoa Cúc)

Dù, nắng cónhạt ngày quá trưa, em và anh vẫn đâu nào khác trước. Có khác chăng, chỉ khácmỗi một điểm, là anh và em nay đổi mới. Đổi rất nhiều, ngày Chúa đến. Đổi, vớithánh hội. Ở muôn nơi. Suốt mọi thời

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá lược dịch.

“Lại về với thuở yêu đầu,”

2011-11-19T07:00:00.000+11:00

Suy niệmChúa Nhật thứ Nhất mùa Vọng năm B 27.11.2011

“Lại về với thuở yêu đầu,”

quên đi anh nhé dãidầu đã qua.”

(dẫn từ thơ Bùi Kim Anh)

Mc 13: 33-37

“Về với thuở yêu (dấu thời ban) đầu, là về với thánh hội vào mọi buổi,như thánh sử Máccô vẫn ghi lại ở trình thuật.

Trình thuật, nay thánh Máccô ghi, làghi về việc Đức Kitô sẽ đến lại, hôm nay và mai ngày với lễ hội rất Giáng Sinh.Chờ Chúa đến, vẫn là động thái của dân con người Do thái và của thánh hội thờiban sơ. Dù, việc ngóng và chờ có kéo theo sau nhiều diễn biến sầu buồn xảy đếnvới dân gian.

Dân gian, nay chứng kiến nhiều diễnbiến khá buồn sầu/tiêu cực, khiến người người cứ cho rằng: đó là dấu chỉ chothấy Đức Mêsia Đấng Cứu Độ đang hỗ trợ cho con người được vững mạnh trước nhữngkhó khăn, sầu buồn của thời đại.

Về sầu buồn/tiêu cực ở đời người,hôm trước có tác giả viết nguyên cuốn sách mang tựa đề “Xã hội của ta định đoạt ra sao việc biến chất, rất tồn tại?” Thậtra, nội dung sách này đề cập nhiều đến chuyện gãy đổ về kinh tế, môi sinh. Vềthay đổi khí hậu, giảm suy năng lượng và dân số thế giới hoặc về văn hoá đổithay. Thêm vào đó, còn có khó khăn về giá xăng dầu, và phản ứng của người tiêudùng chung quanh khó khăn đó. Tóm lại, bằng cách này hay cách khác, người ngườihôm nay đang tạo ra trạng huống tự mình kết liễu cuộc đời mình và đang đi vàovới văn hoá của sự chết, nhiều chứng cớ.

Từ đó, có người lại sẽ hỏi: phảichăng thế giới nay đi vào một kết cuộc? Điều đó còn tuỳ. Tuỳ người hỏi đangđứng ở vị trí nào. Tuỳ người trả lời đang ở đâu? Xã hội nào? Và, các xã hội giàucó, nhiều chúc phúc nay cũng chẳng mong chờ gì, vì có đủ. Nhiều vị đã biết sansẻ với người khác, rất độ lượng. Nhưng, cả người sẻ san lẫn kẻ nhận lãnh đều khônghiểu hết ý nghĩa của hai chữ “hy vọng”. Và, chẳng có “hơi” đâu mà đợi chờ. Chíít, là chờ và đợi ngày Chúa đến.

Lễ Giáng Sinh với nhiều người, chỉlà cơ hội thuận lợi để tự đánh bóng chính mình, trước công chúng. Nhiều nơi,nhiều nước chưa được hân hạnh nhận nhiều chúc phúc nên những muốn phá bỏ điều buồnchán không ngày vui. Họ là những người không tin vào quà cáp Giáng Sinh, bởiquà gì đi nữa cũng chẳng bao giờ đến được tới lượt họ. Tuy nhiên, họ vẫn mongđợi quà, tựa hồ như đợi và mong mùa mưa tới trong mùa khô cạn. Nói chung, tận phầnsâu thẳm của chính mình, người người cũng đều chờ mong Đấng Mêsia tới để còn vuihưởng ơn cứu độ, như cụm từ “cánh chung” hằng diễn tả.

Cánh chung hay khải huyền, là tâm tìnhcủa chúng dân luôn mong chờ chỉ xuất hiện chừng một, hai trăm năm trước ngàyChúa Giáng hạ, mà thôi. Cụm từ này xuất xứ từ tiếng Hy Lạp “apokalypsis” nhằm chỉ về những gì sắpxảy đến, như: ngày thế tận ngõ hầu trông đợi một thế giới mới, rất trật tự. Cụmtừ này liên quan đến môn học về cánh-chung, tức học hỏi về sự kết tận của thếgiiới, rất ưu tiên. Khải huyền, là sách diễn tả điều mọi người trông chờ xem khinào và làm sao sự việc ấy sẽ xảy đến.

Khải huyền, là sách chứa đựng mặckhải về Đấng Thiên Sai Ngài sẽ đến mang theo sứ điệp diễn bày bằng biểu tuợng caosiêu, nhiều mật mã, rất kỳ lạ. Khải huyền, cũng là sách kể về các loài thú.Những quái vật. Về đất nước có vấn đề văn hoá đa dạng, ở tầng dưới. Sứ điệp củaKhải huyền thường xảy đến theo sau thị kiến hoặc giấc mơ, có đấng thần thiêng, thiênsứ với thần. Sứ điệp của sách Khải huyền, thường có khuynh hướng trình bày sựviệc từng xảy đến trong quá khứ, cả thời hiện tại lẫn các sự kiễn xảy đến trongmai ngày. Sứ điệp của Khải Huyền, còn đem đến nhiều tiên đoán về các tai ươngchia cắt người phàm làm hai nhóm, bên thiện/bên ác rất rõ rệt.

Trình bày hình ảnh của sách Khải Huyền,Cha già Hồng Y Carlo Maria Martini từng quảng diễn: “Khải huyền, là cảnh thế giới rơi vào tình trạng không thoải mái, rấtbất mãn về hiện trạng mình đang gặp nhưng vẫn hy vọng rằng sự thể sẽ đổi thay theocách khá hơn nhờ biến cố nào đó có sự can thiệp từ một sức mạnh ở trên cao. Tácgiả Khải Huyền là người thấy suy tư về sự thể rất mới sẽ đến với lịch sử conngười, dù mọi người chẳng ai biết chắc khi nào thực sự có đổi thay. Và, thayđổi ra sao. Khải huyền, là mặc khải về tương lai mai ngày được các ngôn sứ chobiết trước, bằng thứ ngôn ngữ cũng rất tối mà chỉ một số ít mới có thể hiểu. Chủthuyết cánh chung được mặc khải phải đi đôi với hãi sợ và hy vọng. Hy vọng chotương lại. Hãi sợ cho ngày tàn của lịch sử. Mặc khải về cánh chung bao giờ cũngđính kết với hy vọng một kỷ nguyên mới.” (x. Carlo Mario Martini, Cộng đồng Kitô giáo: Tiến Vào Thiên Niên KỷThứ 3, America ngày 2/5/1998)

Sách Khải Huyền chịu ảnh hưởng nhiềutư tưởng của những người ở xứ Ba Tư từng kết nạp những ảnh hình huyền thoại nhưcuộc tử chiến giữa Thiên Chúa và tình trạng hỗn độn thời khởi nguyên, tức các nềnvăn hoá khác biệt. Mặc khải cánh chung, tin vào phán xét cá nhân mỗi người vàolúc chết. Mặc khải cánh chung cho biết mỗi người và mọi người sẽ an hưởng cuộcsống yên hàn hoặc bị trừng phạt suốt thiên thu. Các văn bản khải huyền đượcviết vào cùng một thời, nhưng không phải tất cả đều được đưa vào Kinh thánh.Bởi, kinh thánh chỉ gồm đôi ba mảnh suy tư rải rác bên lề sách Đanien, thôi.

Khải Huyền, là sách gây nhiều ảnhhưởng trên Qumran, vốn đặt nặng lên chủ đề liên quanđến trường sinh bất tử và sống lại từ cõi chết. Cũng từ đó, lập trường của KhảiHuyền luôn coi thế giới gian trần như là nơi không thể có được bình an và cônglý. Xem thế thì, Khải Huyền là loại hình văn chương của hy vọng và tuyệt vọng.Của niềm xác tín cho rằng ngày nào đó, Chúa sẽ đến can thiệp cho con nguời. SáchKhải Huyền, chuyên dùng ví dụ như người ngồi đọc truyện trên chiếc ghế bành vàolúc có khó khăn, chuyển biến.

Một số tác giả viết sách Khải Huyềntin vào tương lại mai ngày rất sáng lạn, sẽ đưa người người ra khỏi mọi rốiloạn thời hiện tại. Sách này sử dụng lối tính toán hơi lạ đối với người thờiđại. Lạ, là các tác giả đếm năm tháng ngày giờ xảy đến chuyện đền thờ bị phá huỷvào năm 587 trước công nguyên. Và còn tiên đoán rằng việc tái dựng đền thờ sẽđược thực hiện vào thời gian không lâu, sau đó. Sách tiên tri Giêrêmia chương25 có nói đến số 70 năm. Trong khi ở sách Đanien, chương 8 và 9, thiên sứ lạicho ngôn sứ Đanien biết trước thời gian tái dựng đền thờ sẽ xảy đến chừng 490năm sau đó.

Theo Tin Mừng thánh Luca viết, thì:giả như ta đếm ngày tháng từ lúc thần sứ Gabriel báo tin vui cho ông Zacariahbiết ngày Chúa Giáng Hạ, đến ngày Chúa trình diện ở đền thờ, cũng phải mất những490 ngày. Các tác giả trên đều rất thích số “7” và các diễn biến xuất phát từsố “7” ấy. Tất cả chỉ để nói lên một điều, là: ta đang phải đương đầu với thời cùngtận và ngày giờ tận cùng ấy là tháng ngày chót hết của lịch sử. Ngày ấy, thờiấy sẽ không xa hôm nay. Lúc này. Và, khi Chúa đến, ta sẽ thấy được lịch sử từngra sao, làm gì; và đâu là tâm điểm của sự thể, như thế. Vì có Chúa, nên sẽkhông còn gì để lo âu, hãi sợ. Đó là thời để ta thêm lòng can đảm, có được hyvọng và mừng vui. Hễ tin vào Chúa, thì mọi sự cũng sẽ chuyển thành ngày cánhchung theo cách tích cực, rất tốt đẹp.

Nhìn vào Tân Ước, người người sẽthấy các tác giả gồm tóm trong đó lối suy tư theo cung cách Khải huyền, rấtcánh chung. Tin Mừng thánh Máccô đoạn 13 câu 8 nói nhiều hơn chỉ ‘một khởi đầucủa khủng hoảng’, hoặc ‘xao xuyến, hỗn độn rày xảy đến’. Nói như thế, tức bảorằng ngôn từ mà các thánh sử dụng là để vẽ lên hình ảnh về khổ đau/khốn khótrước khi sinh. Trước khi trẻ bé chào đời. Nói như thế, tức bảo rằng: thế giớinày không chết đi, mà chỉ là đang sinh hạ trẻ bé. Nói như thế, là như nói ởthời đại hiện tại mà bảo rằng: Hãy đợi đấy. Một thế giới đang được sinh hạ, vàđổi mới.

Thánh Mátthêu cũng sao chép hình ảnhđau quặn của người mẹ trước khi sinh. Trong khi đó, thì thánh Luca lại nói: “Thiên Chúa đã gỡ Đức Giêsu khỏi nỗi khổ đaucủa sự chết mà cho Ngài sống lại” (Cv 2: 24) Thánh Gioan lại nói: “Đàn bàsanh con thì ưu phiền vì giờ của bà đã đến, nhưng sinh rồi thì không còn nhớcơn khốn quẫn, vì niềm vui đã có một người sinh ra trên thế gian.” (Ga 16:21)

Thánh Phaolô nói rõ hơn khi ngàibảo: “Những kẻ quặn đau mà sinh ra mãicho đến khi nào Đức Kitô được thành hình trong anh em.” (Ga 4: 19). Ở đoạnkhác trong thư gửi giáo đoàn Thessalônikê, thánh nhân lại viết: “Tai hoạ thình lình ập xuống, tựa cơn đauchuyển bụng đến với người đàn bà có thai, và sẽ chẳng có ai trốn thoát được…” (1Th 5: 3)

Nói tóm lại, hình ảnh cánh chung củaKhải Huyền mà phụng vụ mùa Vọng sử dụng là để nói cho ta biết đừng quá lo âu,sầu buồn. Bởi, những lo âu/sầu buồn ấy, chỉ như cơn đau quặn của người mẹ đang sanhhạ Lễ Giáng Sinh đích thực cho thế gian. Ngày ấy sẽ đến rất mau. Đến, để ngườingười nhờ có Đức Giêsu mà trở thành người mới. Thế giới mới. Thế giới sinh ra chocon người. Phải chăng, đó mới là ý nghĩa đích thực của ngày Chúa Giáng hạ, làmngười, rất Emmanuel?

Cảm nhận sự thể sẽ tốt đẹp, tưởng cũngnên hướng về lời thơ đầy ý nghĩa, mà ngâm nga:

“Lại về với những vần thơ

Nối dang dởđể bây giờ trọn câu.”

(Bùi Kim Anh – Tìm Trong Phố Cũ)

Về với vần thơ, không để tìm trongphố cũ nhiều sương phủ. Mà là, về với tương lai đã mặc khải nhiều điều tốt đẹp,rất như thơ. Bởi, cánh chung Khải Huyền cũng rất thơ. Không chỉ là cho bây giờ.Mà, mãi mãi trong tương lai. Rất mai ngày. Nhiều sáng giá.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tá lược dịch.

“Em trở về đây với Bướm Xuân,”

2011-11-13T09:51:00.001+11:00

Suy niệm Chúa Nhật thứ 34 thường niên Lễ Kitô Vua năm A 20.11.2011

“Em trở vềđây với Bướm Xuân,”

“Cho tôi mơ ước một đôi lần.”

(dẫn từthơ Đinh Hùng)

Mt 25: 31-46

Hôm nayđây, Bướm Chúa của Mùa Xuân đã trở về với hình dạng của Đức Vua. Vua vũ trụ.Vua của mọi tâm hồn, như tình tự được thánh sử ghi nhanh ở trình thuật.

Trìnhthuật, nay có thánh sử rất Mát-thêu ghi về đoạn cuối cuộc sống công khai củaĐức Kitô, trước khi Ngài vào với nỗi thống khổ, và rồi sau đó, đã Phục Sinh, đểvực dậy hết muôn người.Thánh Mát-thêu làm công việc ấy bằng cung cách của ngườikể dụ ngôn về ngày sau hết, có phán xét. Đọc trình thuật hôm nay, hẳn rằngngười nghe lại liên tưởng đến dụ ngôn của những chiên con và dê hiền. Phụng vụHội thánh lại dùng trình thuật hôm nay để mừng kính Đức Kitô Vua, tức Vị ChánhÁn vào ngày phán xét cuối cùng.

Nhìn vào ngônngữ mà người Công giáo thường sử dụng xưa nay, thì chữ “Vua” không là từ ngữ dễnghe và dễ chấp nhận cho bằng danh xưng khác. Đã có lúc, danh xưng “Vua” củaĐức Chúa được coi như một biểu ngữ nhằm nói lên các giá trị đạo đức hầu đốichọi với ý nghĩa rất chúa của các vua quan ở đời. Thời nay, người người thấymình không dễ gì thấy được sự khác biệt giữa tính chất rất “vua” của tín hữuĐạo Chúa.

Trìnhthuật thánh Mát-thêu hôm nay, Đức Giêsu được gán tặng bằng nhiều danh xưng nhưCon Người, Chúa Chiên (tựa như vua Đavít), Đức Vua, Đức Chúa, Người Con ngựtrên ngai vàng cùng Thiên Chúa Cha, vv… Bằng vào các danh xưng ấy, Đức GiêsuKitô được con dân mọi người tôn kính như vị Chánh Án mọi dân tộc. Và hôm nay,người đọc sẽ thấy Ngài sử dụng quyền tài phán của Chánh Án. Đó là lý do màthánh sử coi Ngài là “Đức Kitô rất Vua”. Và, điều đó ăn khớp với mọi hiểu biếtcủa chúng ta khi nghĩ về vị Vua của vũ trụ. Bởi, Ngài chính là vị Chánh Án có trọngtrách phán xét tất cả những gì con người làm, hoặc không làm.

Kinh TinKính của Công Đồng Nicêa có nói Ngài sẽ đến để phán xét kẻ sống và kẻ chết.Cũng thế, các bản văn tuyên tín khác cũng có nói dân con mọi người sẽ phải trảlẽ về những gì mình làm. Thánh Kinh của người Do Thái còn tỏ cho thấy “Ngày củaĐức Chúa” là ngày mà vị Chánh án đứng lên để phán và xét. Thêm vào đó, truyềnthống giáo hội còn dạy con dân phân biệt việc phán xét vào ngày chung cục cuộcđời của mỗi người với việc phán xét hết mọi người vào ngày thế tận. Nhưng,chẳng một ai, kể cả Đức Kitô, biết được thời điểm với nơi chốn xảy đến côngcuộc phán xét chung cuộc ấy. Nên, việc này chỉ được kể bằng ngôn từ rất biểutrưng và thông thường rất dễ sợ.

Kể, bằngbiểu trưng hay biểu tượng, là nói trước mọi việc trước khi việc ấy xảy đến. Và,trình thuật về sự việc này được giảng rao khắp nơi và khắp chốn, để người Dothái cũng như dân ngoại sẽ hồi hướng trở về. Cả Enoch lẫn Elijah cũng về lại. Ngàyấy sẽ là ngày Cánh Chung, Phản-Kitô sẽ ngự trị một thời gian. Và, không gian vạnvật sẽ chuyển đổi đến rối mù, lửa từ trong/ngoài địa cầu sẽ bốc cháy. Và rồi,có tiếng loa kèn phát lên báo hiệu sự sống lại của muôn loài và khi ấy ConNgười cũng sẽ xuất hiện giữa mây trời, rất bảng lảng. Rồi, người người cứ như thểbảo nhau: ngày thế tận đã kề cận. Thế nhưng, lẽ thường tình của con người lạihay chống đối những chuyện như thế. Và, phần đông sẽ không tin rằng chuyện đólà sự thật như đinh đóng cột. Hay nhất là bảo: ta chẳng hiểu gì về việc ấy.

Chẳnghiểu, vì ngôn từ biểu tượng mà thánh Mát-thêu sử dụng chỉ để kể về một gặp gỡrất riêng tư thân tình giữa Đức Kitô và mỗi một người, khi ta chết. Vào lúc ấy,Ngài muốn biết, không chỉ mỗi việc cuộc sống của ta ra thế nào, nhưng còn nhắn nhủrằng ta đã làm gì cho lịch sử của con người, tức đóng góp được bao nhiêu chonhân loại. Lúc thánh Mát-thêu viết lên trang sử này, lên giấy, ngài muốn tỏ bàylập trường để ta biết, là: mỗi người chúng ta cũng nên cải thiện lối hành xửcủa chính mình, ở đây. Bây giờ. Thánh nhân không mô tả những gì sắp đến chobằng ngài muốn xác chứng những gì phải xảy ra, ngay bây giờ.

Thánh Mát-thêudiễn tả việc ấy qua ảnh hình và biểu tượng về chiên lành và dê hiền. Ở Do tháithời xưa, chiên lành chịu đựng cơn lạnh hay hơn dê hiền. Bởi thế nên, dê hiền cầnđược bảo vệ nhiều hơn. Bằng vào mầu sắc, chiên con thường mầu trắng. Còn, dêhiền lại là mầu đen. Ở dụ ngôn, chiên lành đứng bên phải, tức phía rất phải.Còn, dê hiền ở bên trái tức trái rõ đành rành. Đặc biệt hơn, bằng vào biểutượng thánh sử viết, thì thú đàn ở phiá bên phải, vẫn phải lẽ. Còn dê hiền, làkẻ xấu nên mới trái. Thế nhưng, dưới tầm nhìn của Chúa, thú đàn dù có trái, vẫnrất phải.

Công việccủa Chánh án, là tách chiên khỏi dê theo tiêu chuẩn nào đó. Tiêu chuẩn đây,không là 10 điều giáo luật, vì khi bị phán xét không ai bị cật vấn điều đó. Nhưngtiêu chuẩn phán xét, là phán đoán và xét nét về 6 công tác từ thiện rất cổ điểnvề lòng thương xót mà người Do thái có thói quen gọi đó là hành xử đầy yêuthương.Cũng chỉ là: lo cho cái ăn, thức uống, đón tiếp mời chào, cho áo mặc,trông nom chăm sóc và viếng thăm đỡ đần. Vấn đề là, người người được hỏi có làmthế trong đời mình không?

Thật ra,đó còn là nội qui cuộc sống cộng đoàn do thánh Mátthêu đặt, ở Tin Mừng chương18: “Không được để con trẻ lạc lõng, mất mát.Không được để thành viên cộng đoàn bị bỏ rơi, cô độc”. Phán và xét, còn làhỏi: anh/chị có tuân giữ nội qui ấy không? Nếu có, anh/chị là chiên lành. Nếukhông, anh/chị sẽ là dê hư. Ở đây, thánh Mát-thêu và -Đức Giêsu- đặt tầm quan trọng vào nội quigiản đơn ấy cho cộng đoàn Kitô hữu thời tiên khởi. Để sau này, sẽ không có aibị án phạt về những gì mình đã làm hoặc định làm; mà về những gì mình quên làmvà không bao giờ chịu làm những việc như thế.

Người tốtlành không làm việc đó vì họ thấy người có nhu cầu như chính người anh, ngườichị của mình. Đức Giêsu nói: nếu người làm điều tốt lành ít là cho người anh,người chị ấy của mình, thì tức là làm cho Chúa. Họ là người thân của Chúa. Talàm cho người của Chúa, chứ không phải cho người của ta. Thế nên, phán xét tíchcực là phán và xét xem ta có mừng đón vào nhà mình, những người của Chúa, thuộcgia đình Ngài, vì họ nhìn ta như là người trong số họ.

Khi nóiđến việc phán xét nói chung, ta bao gộp tất cả mọi người. Vậy thì, “nội qui củacộng đoàn” không chỉ là cho người Do thái hoặc cho cộng đoàn Mátthêu thời tiênkhởi hoặc những người thuộc giáo phái nào đó, thôi. Mà là, tất cả. Nội qui ấy,là để mọi người biết mà thực hiện. Nội qui được viết trong tâm khảm của mỗingười. Cho mọi văn hóa, sắc tộc. Mọi thời khắc của lịch sử nhân loại. Nội quirất chung và sẽ có phán xét cũng rất chung như thế.

Chúa cócách để giáo huấn để họ hiểu rằng cuộc sống đích thực không cần lời nói, hoặcthể chế, dù thể chế ấy là Hội thánh. Chúa thiết lập trong ta bản năng riêng củamội người. Cho mỗi người. Bản năng ấy, giúp ta mở lòng ra với người đang thiếuthốn, có nhu cầu. Dù ta là người thế nào đi nữa, Chúa cũng sẽ phán và xét chínhta, về tất cả điều đó. Phán và xét, xem ta có làm những việc giùm giúp như thếkhông. Chính đó là ý nghĩa của phán xét chung.

Chương 28cuối Tin Mừng, thánh Mathêu viết: Đức Giêsu truyền lệnh cho nhóm người bé nhỏcủa Ngài hãy ra đi mà trở nên đồ đệ của Ngài đến với muôn dân. Không cần biếthọ thuộc sắc tộc nào. Có lý lịch ra sao. Họ từ đâu đến. Ngài dạy họ làm nhữngviệc như thế bằng cách quan sát xem họ có làm những điều Ngài dạy trong đờimình hay không. Tức, dạy họ sống biết giữ nội qui đề ra cho cộng đoàn của Ngài,như thánh Mátthêu từng ghi lại. Nếu họ làm theo điều Ngài dạy, thì Ngài sẽ ởvới họ suốt mọi ngày, cho đến ngày thế tận.

Đọc trìnhthuật hôm nay, có thể có người nghĩ là thánh Mátthêu muốn tách chia chiên khỏidê, để dễ bề phân biệt. Nhưng sự thật, đó không là phân và tách mà là đến vớinhau như đàn trẻ lạc được tìm thấy. Là, ra đi mà tìm đến với họ. Ra đi, để ởgiữa những người từng lỗi phạm nay bị bỏ rơi, quên lãng. Ra đi, giang tay màchào đón tất cả mọi người, đưa họ về với hòa giải và hòa hoãn. Thế đó, không làtách chia, phân biệt. Mà là, thuộc về nhau. Ở với nhau. Mà là, tất cả ràng buộcvào với nhau để tiến vào với cộng đoàn Nước Trời Hội thánh.

Trong tâm tình cảm kích những điều thánh sửghi về Đức Kitô Vua, ta lại ngâm lên lời rằng:

“Em trở về đây đểnắng hồng,

Hồn xưa còn đẹp ý xưakhông?

Trăng tình chưanguyện lời Hoa Bướm,

Em chẳng về đây đểngỏ long.”

(ĐinhHùng – Bướm Xuân)

Là Bướm Xuân hay Bướm của Mùa Xuân,Ngài vẫn là Vua Vũ Trụ, nơi lòng người. Nay, Ngài trở về để Bướm và Xuân nênmột. Một thân. Một mình. Thứ Mình rất thánh của Chúa Xuân.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tálược dịch.

“Ta ngỡ mất, mà chưa đành đánh mất,”

2011-11-05T22:36:00.001+11:00

Suy niệm Chúa Nhật thứ 33 thường niên năm A 13.11.2011

“Ta ngỡmất, mà chưa đành đánh mất,”

“Bởi mùi hương ngự trị, cánh hoa tàn.”

(dẫn từthơ VươngNgọc Long)

Mt 25: 14-30

Mất tình/mấttiền, nào mấy sợ. Bởi, tình/tiền xưa nay còn đó vẫn rất hiền. Cái dễ mất nhất,là niềm tin Chúa gửi nơi lòng dạ con người từ xưa đến nay. Lòng dạ ấy nay đàthấy ở trình thuật, ngày Chúa nhật.

Trìnhthuật Chúa nhật về niềm tin để luột mất, là ý tứ và ý từ được thánh Mat-thêu đềcập đến qua dụ ngôn kể lại hôm nay. Dụ ngôn, nay kể về “yến bạc” giao cho cácngười đầy tớ để sinh lời. Dụ ngôn, nay mang nặng tình tiết nối tiếp truyện kể đọctuần trước, cũng đề cập việc sử dụng và đầu tư của cải vào mọi chuyện.

Thời xưa,“yến bạc” là đơn vị đo lường trọng lượng. Đó, là đồng cân nặng nhất trong hệthống cần lường. Yến bạc, được dùng để cân đo vàng/bạc, kim loại, và đồ đồng. Mãivề sau, con người mới dùng nó làm đơn vị tiền tệ. Với người Do thái, một yến bạctương đương với 3,000 shekels, tương tự định mức cân lượng mà người thường mangvác được. Lịch sử sau thời của Chúa và vào thời thánh Mát-thêu, thì một yến bạctương đương với 6, 000 quan tiền người La Mã. 6,000 quan tiền, tương đương với lợitức mà công nhân bình thường ở huyện có khả năng kiếm được trong vòng 15 đến 20năm. Đó, cũng là lối nói thông thường về “một tấn tiền quan” người La Mã.

Người chủ đượcnói đến ở dụ ngôn, là người bận rộn, phải đi xa một thời gian không biết trướcđược hạn định. Ông trao cho 3 người tớ của ông 3 lượng tiền khác nhau. Một người,những 5 yến bạc. Kẻ kia chỉ hai yến. Còn người chót, chỉ mỗi yến một. Tất cảđều tuỳ khả năng của mỗi người. Nhưng, ông lại không cho họ biết phải làm gì vớisố bạc ấy. Ông coi mọi người như kẻ chín chắn. Chững chạc. Ông rất tôn trọng tựdo và sức sáng tạo, của mỗi người. Và, ông cũng chẳng hề nghĩ là ông đã traophần ít ỏi cho người đầy tớ thứ nhì và thứ ba. Bởi, mỗi yến bạc khi ấy nặng cảtấn tiền.

Về cốttruyện thì ai cũng đều đã tỏ. Hai người tớ đầu, đều biết mình phải làm gì vớisố lượng yến bào do chủ ũy thác. Tức, sử dụng nó một cách mẫn cán. Hiệu quả. Cảhai người này đều làm lợi cho chủ nhiều điều thấy rất rõ. Trong khi đó, người đầytớ cuối lại không hành xử hệt như thế. Y đào đất chôn tiền quan xuống đó, tưởngrằng làm thế tức tạo sự an toàn, đúng đắn như bỏ vào két sắt/quỹ tiết kiệm, màchẳng biết đầu tư cũng chẳng sinh lời sinh lãi.

Đó là biệnpháp an toàn tối thiểu mà người mà người tệ bạc nhất cũng nghĩ ra. Tức, khôngsinh lợi nhưng cũng chẳng làm hại, chẳng thua lỗ điều gì. Tức, không tạo tăngtrưởng, nhưng cũng chẳng làm ai thiệt thòi. Mất mát. Y ta đem về cho chủ đúngsố lượng buổi ban đầu do chủ giao, chẳng dùng vào việc chi hết. Cất như thế, cóbỏ công tìm kỹ cũng chẳng thấy được dấu tay, hoặc vết tích.Thật ra, y ta chẳnglàm điều gì sai trái cả. Vì có làm gì đâu mà có sai sót.

Dụ ngôn cũngcho thấy: hai người đầy tớ đầu được chủ tặng thưởng rất hậu hỹ. Lại được chủgọi đích danh “tôi tớ lương hảo và trung trực”. Tức, nhận nhiều trách nhiệm sẽgặt hái được nhiều niềm vui. Trong khi đó, người tớ chót bị chủ cho là thànhphần “bất hảo, lươi biếng”, đáng chê trách. Nói đúng ra, phải gọi anh ta là kẻvô tích sự, chẳng làm được gì nên chuyện. Một thứ “ăn hại đái nát”, chẳng giốngai. Tức, những loại người ăn không ngồi rỗi, rất đáng buồn. Thế nên, họ mới bịlên án, dù chẳng lỡ lầm. Hoặc, sai trái.

Có lẽ khiviết lên dụ ngôn này, thánh sử Mat-thêu đã mang trong đầu ý tưởng về hai nhómngười Do thái khá quan trọng, vào thời ấy, nếu đem so với nhóm thứ ba. Hai nhómđầu, là những người đại diện cho cộng đoàn Qumran.Nhóm thứ ba tượng trưng cho đám Biệt Phái, rất Pharisêu.

Qumran là nơi tatìm ra Cảo Bản Biển Chết. Ở nơi đó, thấy có cộng đoàn sống chia cách/tách rời xãhội mình đang sống. Tách và rời, khỏi đền Giêrusalem để rồi đi vào chốn sa mạclặng lẽ, trong hang động. Hang động họ sống, quanh Qumran,bị người La Mã phá huỷ vào thời chinh chiến suốt từ năm 68 đến 70 sau Côngnguyên. Nên, cũng chẳng tồn tại khi thánh Matthêu viết lên Tin Mừng của thánhnhân vào niên biểu thứ 85. Và, thánh nhân cũng thừa biết là nhóm người này từngchôn giấu yến bạc đạo đức ở đâu đó, trong hầm tối của chính mnình.

Pharisêu lànhóm người có mặt nhiều hồi thánh Mat-thêu còn sống. Họ là những đối tác chuyênkình chống lại thánh nhân. Vào dạo trước, Đức Giêsu cũng có cảm tình với nhữngngười này. Và ngược lại, họ cũng biết điều với Ngài trong nhiều chuyện. Nhưng40, 50 năm về sau, thế giới của họ đã biến đổi một cách khác hẳn. Sau ngày đềnthờ Giêrusalem bị phá huỷ, đám Pharisêu lại trổi lên thành nhóm lãnh đạo dân DoThái quyết tập hợp lại với cuộc sống ở ngoài đời. Trước thời thánh Mat-thêusống, đám Pharisêu đã củng cố chỗ đứng của họ và phô trương cho mọi người thấy cungcách chỉ biết sống theo luật và luật. Và, cũng từ đó, họ tìm cách rút khỏi tầmảnh hưởng của người La Mã để còn áp đặt mọi chuyện lên dân con của chính mình.Nói theo ngôn từ đạo đức, thì thời đó, đám Pharisêu là nhóm hướng dẫn việc đạohạnh quyết đưa mọi người rời thế giới thực tại thời bấy giờ. Họ chính là nhữngngười cột chặt tinh thần câu nệ lề luật sau hàng rào bảo vệ của Torah.

ThánhMat-thêu chẳng ưa gì nhóm người này. Thánh nhân chỉ muốn sống theo tinh thầncủa Đức Giêsu chủ trương bằng vào tương quan cởi mở, gọn gàng và nhẹ nhàng hơn.Thánh nhân chủ trương tinh thần biết sử dụng các “nén bạc” do Đức Giêsu và ThầnKhí Ngài tặng ban. “Nén bạc” nói ở dụ ngôn hôm nay, không chỉ mang nghĩa kim tiền/củacải thôi; nhưng, còn biểu trưng quà tặng về năng khiếu như khi ta đề cập đến kỹnăng âm nhạc, ngôn ngữ, toán học hoặc những thứ khác.

Thông điệpthánh Mát-thêu gửi mọi người bằng dụ ngôn hôm nay, luôn mang tính giản đơn. Thẳngthắn. Trực tiếp. Ý thánh sử muốn nói, là: ân huệ Chúa ban cho mọi người vẫnthừa thãi, tràn đầy, không cạn tiệt. Nếu ta lại đem chôn ân huệ Ngài ban xuốngđất, khác nào người đầy tớ vô tích sự,kể ở trên.

Truyện dụngôn hôm nay còn làm người đọc liên tưởng đến chuyện “Trân Châu Cảng”. Ở cảngnày, tầu thuyền neo đậu đâu nào có nghĩa mình sẽ an toàn thoải mái mãi suốt đời?Chỉ hiện diện sống ở đó thôi, đâu có nghĩa mình sẽ được an toàn cả phần linh thánhlẫn mặt đời.

Tình tự chuyênlo sống an toàn, được ghi rõ ở nhiều thông điệp được Đức đương kim Giáo HoàngBênêđíchtô XVI tỏ cho giới trẻ biết trên báo đài lẫn Đại Hội Giới Trẻ ở Cologne, Sydney lẫn Madrid. Đức Giáo Hoàng đề cập đến Đạo Chúa nhưtình yêu cao cả, và mặc khải quý hiếm. Đối với ngài, làm tín hữu Đức Kitô là nhậnlãnh ân huệ cao cả và quý hiếm Chúa vẫn ban. Ân huệ Ngài ban cho mọi người, sẽlà đôi cánh tiên để ta bay cao vút, lên cõi tiên. Ân huệ Chúa ban, còn là sứmạng gửi đến mọi tín hữu. Sứ mạng ấy, là dự án để ta thực hiện vào mai ngày.Là, đem chân, thiện, mỹ vào cuộc sống rất thực để rồi ta tập trung đời mình vàonhững gì quan yếu, thiết thực thôi.

Đức GiáoHoàng từng bảo: giả như Hội thánh mình biết sống thực như thế, ắt hẳn cuộc sốngcủa mình sẽ mãi mãi trẻ trung, suốt mọi thời. Có sống như thế, thánh hội củaChúa sẽ không bao giờ trở nên chai lì, cằn cỗi. Bởi, Hội thánh là hội của cácthánh biết kết hiệp với Chúa, tức cội nguồn tuổi trẻ, rất sống động.

Nay, điều cầnlà mỗi người và mọi người nên để cho qua đi tâm tư mỏi mệt và tâm tình nhiều huỷhoại. Để rồi, sẽ hướng nhìn về phía về nơi có sự cao cả đích thực là di sản củaĐạo Chúa. Đó, còn là “nén bạc” mà Chủ Tể vũ trụ đã trao cho mỗi một người,trong cuộc đời. Đó, là sứ mệnh khiến ta chọn lựa. Chấp nhận. Sứ mệnh, là: sửdụng nén bạc Ngài trao hầu xây dựng tương lai mai ngày cho thế giới mình chungsống. Thế nên, hãy dấn bước thâm trầm mà tiến tới. Tiến về phía trước mặt, dùđời người muôn mặt, để còn sinh lợi “nén bạc’ hiếm quý Chúa trao ban, cho ta.Cho mỗi người.

Trong tâmtình cảm kích chấp nhận nén bạc Ngài ban, ta lại sẽ ngâm nga lời ca, còn đậmnét:

“Xa tít tắp từ rừng xưa cổ tích,

Cỏxanh mềm ảo hoá giấc phù vân.

Mùathu ấy đôi mắt buồn man mác

Ngongngóng chờ hoài niệm hoá rêu xanh.”

(VươngNgọc Long – Đêm Nguyệt Quỳnh)

NguyệtQuỳnh đây, có thể không là “nén bạc” quý hiếm Chúa gửi gắm. Nhưng, vẫn là huệ ân/ânhuệ mọi người trông ngóng biến thành những gì có lợi cho mình. Cho mọi người. Ởđời.

Lm Nguyễn Đức Vinh Sanh.

Mai Tálược dịch.