Monday, 25 May 2015

“Tình đã đến trong những ngày độc dược”,



Suy Tư Tin Mừng Lễ Mình Máu Chúa năm B 07/6/2015

Tin Mừng (Mc 14: 12-16, 22-26)

Hôm ấy, nhằm ngày thứ nhất trong tuần Bánh Không Men, là ngày sát tế chiên Vượt Qua, các môn đệ thưa với Đức Giê-su: "Thầy muốn chúng con đi dọn cho Thầy ăn lễ Vượt Qua ở đâu?" Người sai hai môn đệ đi, và dặn họ: "Các anh đi vào thành, và sẽ có một người mang vò nước đón gặp các anh. Cứ đi theo người đó. Người đó vào nhà nào, các anh hãy thưa với chủ nhà: Thầy nhắn: "Cái phòng dành cho tôi ăn lễ Vượt Qua với các môn đệ của tôi ở đâu? Và ông ấy sẽ chỉ cho các anh một phòng rộng rãi trên lầu, đã được chuẩn bị sẵn sàng: và ở đó, các anh hãy dọn tiệc cho chúng ta." Hai môn đệ ra đi. Vào đến thành, các ông thấy mọi sự y như Người đã nói. Và các ông dọn tiệc Vượt Qua.

Cũng đang bữa ăn, Đức Giêsu cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, rồi bẻ ra, trao cho các ông và nói: "Anh em hãy cầm lấy, đây là mình Thầy." Và Người cầm chén rượu, dâng lời tạ ơn, rồi trao cho các ông, và tất cả đều uống chén này. Người bảo các ông: "Đây là máu Thầy, máu Giao Ước, đổ ra vì muôn người. Thầy bảo thật anh em: chẳng bao giờ Thầy còn uống sản phẩm của cây nho nữa, cho đến ngày Thầy uống thứ rượu mới trong Nước Thiên Chúa." Hát thánh vịnh xong, Đức Giê-su và các môn đệ ra núi Ô-liu.

“Tình đã đến trong những ngày độc dược”,
trong những ngày rữa nát mọi tinh hoa
trong những ngày sự sống diễn ra
bằng điên dại dẫm bừa lên sự sống!...
nhìn nhau đi em để thấy những giòng xanh
hạnh phúc trần gian đang lăn từ khóe mắt.
(dẫn từ thơ Nguyễn Tất Nhiên)

            Nhìn nhau đi, để thấy được giòng xanh hạnh phúc. Giòng xanh hạnh phúc ấy, có lẽ ta rất dễ thấy nơi dân gian cuộc đời. Một cuộc đời luôn có Chúa, có Mình và Máu Thánh. Trình thuật hôm nay, nói về quà tặng Chúa ban nơi Mình Ngài, bàn tiệc Thánh. Tiệc lòng mến, rất agapè.
            Mừng tiệc thánh agapè mỗi tuần, cộng đoàn nơi tôi ở vừa tái cấu trúc nguyện đường cho an toàn, hợp lý. Một trong những điều tôi cảm thấy lạ, là: cửa Nhà Tạm Chúa ngự được làm bằng kính, rất sáng trong. Trong đến nỗi, ánh sáng bên ngoài có thể lọt vào, để lộ hiện nguyên hình chén thánh. Và đây cũng là lần đầu, tôi cảm thấy yếu tố này đã đánh động, thu hút lòng Đạo nơi tôi và chắc cũng là của một số anh em.
            Phản ứng của anh em chúng tôi cũng đa dạng, đôi lúc thật lạ lùng. Người cho rằng: làm thế không trang nghiêm, thiếu tôn kính. Kẻ bảo là: lập trường cấu trúc cũng không tệ. Tựu trung, đa số đã bày tỏ sự đồng thuận, là: hãy nên để thế. Để như thế, vì Mình Thánh Chúa là Thực phẩm nuôi sống chúng ta, mỗi ngày. Mỗi ngày, ta nhìn thấy Ngài, rất muốn sẻ san. Ngài là thực phẩm, nên cũng cần mang dáng dấp chào mời, dễ bẻ vụn và phải đổ tràn ra bên ngoài bằng yêu thương, vô bờ bến. Đó, chính là động tác Chúa thực hiện vào Tiệc Thánh, chiều Thứ Năm. Hôm trước ngày khổ nạn. Và, đó cũng là việc ta vẫn làm mỗi tuần, ngày của Chúa.
            Ngày của Chúa, nhiều vị thường diễn tả việc dự Tiệc thánh như thói quen nguyện cầu, dâng tiến. Tệ hơn, có người lại coi việc cử hành Tiệc như màn độc diễn của vị chủ tế trên bàn thờ. Giáo dân  tham dự chỉ với tính cách người dự khán, thôi. Nghĩa là, chỉ đến rồi đi. Đi xem lễ. Đến nhà thờ. Nhất nhất, để thực hiện tổng cộng những sáu điều Hội thánh khuyên răn. Không đi không đến e sẽ mắc tội. Và, là tội trọng.
            Vốn mang trong người phong thái ấy, nhiều người vẫn hay đến trễ, về sớm. Chỉ đứng xa hoặc loanh quanh ở ngoài, hút thuốc nói chuyện hoặc liên tưởng chuyện làm ăn nào khác. Tuyệt nhiên, không mang dáng dấp tích cực, hợp tác nơi bàn tiệc.
            Tiệc Thánh, trước tiên và nhất thiết phải là động thái tích cực của cả cộng đoàn. Bởi, tự bản chất, ý nghĩa của Tiệc là như thế. Chí ít, ta tham dự Tiệc là để thật sự ăn Mình Máu Thiên-Chúa-là-Tình-Yêu, như được dạy. Nói cho cùng, tham dự Tiệc không là chuyện đơn độc riêng lẻ, nhưng là việc của cả cộng đoàn tình thương dự Tiệc lòng Mến rất đông. Rất tích cực.
            Dự Tiệc ngày của Chúa, ta cùng nhau đến vì Thân Mình Ngài. Cùng đến, như những người thân yêu chung tình, cùng ăn cùng uống. Cùng chung sức sống. Đến để bày tỏ lòng biết ơn chân thành, đối với Ngài. Đến, vì “Thánh Thể” thật sự mang ý nghĩa một cảm tạ. Ta đến, không phải vì sợ phạm vào điều khuyên thứ ba Hội thánh luôn răn giữ. Ta đến, không vì sợ tội. Không vì sợ vi phạm giới răn Hội Thánh Chúa, khuyên giữ. Ta đến, cũng chẳng phải là giữ chỉ để giữ. Giữ vì sợ mắc tội. Giữ, nhưng không mảy may thuyết phục. Thành thử, có người cứ đến trễ và về sớm. Cũng chẳng thấy cần phải lưu lại đôi phút để hàn huyên, chia sẻ những tâm tình người đồng Đạo.
            Đến dự Tiệc lòng mến, tuyệt nhiên không là đi “xem lễ”, như nhiều người lầm gọi. Bởi, đi xem là xem vị chủ tế độc diễn màn dâng tiến một mình, trên bục cao. Ngược lại, đến dự Tiệc Thánh là việc tham gia vào việc chung. Tham dự và gia nhập tiệc vui rất chung. Ăn chung uống chung, cũng một Mình Máu Rất Thánh của Chúa. Ăn và uống chung, rất công khai. Đầy hưng phấn.
Như Chúa từng bày tỏ:

“Bằng vào việc này, mọi người sẽ biết các anh là môn đệ của Thầy, anh em hãy thương yêu nhau” (Yn 13: 35). Và:
“Xin cho chúng nên một để thế gian biết Cha đã gửi Con đến”
(Yn 17: 21-23)
           
Đến dự Tiệc, mà mang tâm trạng đơn độc lặng thinh, là chưa hiểu ý nghĩa của sự đồng tâm cộng lực,chung lòng mến. Đến dự Tiệc, là cùng mang tâm tưởng thâm sâu đượm tình mật thiết của cộng đoàn kẻ tin. Tiệc Thánh, không là thời điểm ta tác tạo nên cộng đoàn, mà thôi.
Nhưng, là thời gian giúp ta cử hành mừng kính đặc điểm cùng nhau chung phần vui hưởng của cộng đoàn. Thật đáng tiếc: hơn bốn thập niên thời hậu Công Đồng đã trôi qua, mà nhiều vị vẫn còn nhấn mạnh đến yếu tố tu đức cá thể. Chỉ nhắm mục đích tìm sự “rỗi linh hồn”, riêng mình ta thôi.
            Vì thế, người dự Tiệc ngày của Chúa vẫn cứ hành xử như khách lạ, vừa đến thăm. Khách đến, thiếu vắng cả nụ cười, tối thiểu. Thiếu tình thương. Thiếu hợp tác, đùm bọc. Cả khi, lời “chúc bình an, tay nắm tay” trao cho nhau, cũng chỉ là động tác lấy lệ. Chỉ như phản xạ tự nhiên, rất quen làm. Khác hẳn tâm tình người dự tiệc mừng ngày sinh, rất thân thương.
            Nói rộng hơn, dự Tiệc Thánh không chỉ đến để nhận bánh thánh hiệp thông, rất giản đơn. Mà, để chia sớt và cùng sẻ san một Bánh Thánh là Mình Ngài, một biểu-tượng. Cùng uống chén Máu cứu độ của chính Ngài. Mình và Máu Đức Chúa đã Phục sinh. Mình Thánh Chúa ta lãnh nhận, không chỉ riêng Mình Đức Kitô thôi, nhưng còn là thân mình của cả cộng đoàn, vẫn được coi như chi thể thân thương đã tháp nhập vào Thân Mình Đức Kitô, đang hiện hữu.
            Qua sẻ san Mình và Máu Thánh Chúa, cộng đoàn tình thương mới nhận ra rằng: không chỉ riêng có Đức Kitô đến với ta, mà thôi. Nhưng, là cả Thân Mình Ngài có cộng chung chi thể, là cộng đoàn thân thương ta sống cùng, và sống với. Ở một số cộng đoàn, nhiều vị có thói quen bái gối trước khi đón nhận Bánh Thánh. Nếu đây là cử chỉ thông thường nhằm tỏ lòng tôn kính, tưởng cũng nên bái gối trước cộng đoàn đang xếp hàng đón nhận Thân Mình Chúa vào bên trong mọi người.
            Nói tóm lại, hiệp thông nhận đón Mình Máu Chúa, không là riêng mình Đức Kitô đến với ta mà thôi. Mà còn là, cả cộng đoàn tình thương đã ở trong ta. Với ta. Thành thử, khi nhận Bánh Hằng Sống vào lòng bàn tay và đáp lời “Amen”, ta đã nghiêm chỉnh nhận lời mời cùng nhau trở thành thân mình của Đức Chúa, ta vừa nhận. Thân Mình Ngài, đã bẻ vụn thành tình thương yêu. Máu Thắm của Ngài đã đổ tràn thành hy vọng. Nhờ đó, thế giới hôm nay được cứu thóat khỏi chính con người mình. Khỏi cái “mình” xấu xa, đớn hèn bấy lâu nay. Và từ đó, tìm được sự sống trọn vẹn nơi Đức Kitô.
            Có Chúa ở với và ở cùng, khi đón Mình Máu Ngài, ta ngân vang lời thơ từ thi sĩ họ Hàn, rằng:
                        Ta há miệng cho Nguồn Thơm trào vọt:
                        Tứ thời Xuân! Tứ thời Xuân non nước!
                        Phút thiêng liêng nhuần gội ánh thiều quang,
                        Thiên hạ bình và Trời tuôn ơn phước
                        Như triều thiên vờn lượn khắp không gian.
                        Ta cao ngân giọng vô cùng thanh thoát
                        Khiến châu thân rung động thể tơ trăng.
(Hàn Mặc Tử - Nguồn Thơm)

Vâng, đúng thế. Nguồn Thơm đã thấm nhập vào châu thân rung động của chính ta. Của cả cộng đoàn. Và mãi mãi, ta sẽ vui vầy Tiệc Thánh. Tiệc mến yêu Mình Máu Chúa, rất agapè.
            Lm Richard Leonard sj – Mai Tá lược dịch

Saturday, 16 May 2015

“Ngoảnh lại, Nàng Thơ đã ở bên”,



Suy Tư Tin Mừng Lễ Thánh Thần Hiện Xuống năm B 24/5/2015

Tin Mừng (Ga 20: 19-23)
“Vào chiều ngày ấy, ngày thứ nhất trong tuần, nơi các môn đệ ở, các cửa đều đóng kín, vì các ông sợ người Do-thái. Đức Giê-su đến, đứng giữa các ông và nói: "Bình an cho anh em!"

Nói xong, Người cho các ông xem tay và cạnh sườn. Các môn đệ vui mừng vì được thấy Chúa. Người lại nói với các ông: "Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai Thầy, thì Thầy cũng sai anh em." Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: "Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ."

“Ngoảnh lại, Nàng Thơ đã ở bên”,
Mỉm cười, Ồ khoé miệng trăm duyên.
Lời nào tả được tình lưu-luyến?
Buổi mới ân cần, với bạn Tiên!”.
(Dẫn từ thơ Thế Lữ)

Vừa rồi, chúng tôi định mua một cặp loa tốt, khả dĩ tạo được làn sóng âm thanh dịu dàng, dễ nghe. Cân nhắc kỹ, chúng tôi quyết định chọn nhãn hiệu “BOSE” vừa gọn nhẹ, lại vừa đạt chất lượng cao. Toàn hệ thống âm thanh trung thực chỉ nằm trong chiếc hộp nhỏ, nhưng có khả năng phát ra những âm thanh tuyệt cú, ngoài sự mong ước. So với giàn âm thanh hiện có, thì loa của hãng BOSE cho giọng trầm và ấm. Mạnh mẽ. Trung thực.
Với loa tốt, âm nhạc mới thể hiện tính hiện thực cần có, làm nền cho giọng kim bay bổng, lên xuống thật đúng ý của người biên sọan. Ngày nay, máy móc tân kỳ tạo cho âm thanh, tần số có được sự thanh tao, trong sáng. Nhờ vậy, công trình sắc sảo của nhà biên soạn mới được bộc lộ đúng cách. Dễ nhận.
Sách Công vụ Tông đồ hôm nay tập trung nhấn mạnh một điểm: quần chúng thời ban sơ, khi nghe đồ đệ Đức Kitô dẫn giải công việc Chúa làm, ai cũng hiểu biết đầy đủ sự việc diễn tiến theo ngôn ngữ rất riêng của mình. Nói theo ngôn ngữ thời nay, đây chính là sự thanh tao, trong sáng cần phải có mỗi khi ta rao giảng Lời Chúa. Với đồ đệ Chúa thuở ban đầu, ai nào được phú ban cho tài khéo ăn, khéo nói khả dĩ lôi cuốn người nghe?
 Nhưng may thay, phần đông cử toạ đều có được đôi tai rất thính. Nhờ đó, họ biết lắng nghe và mau chóng lãnh hội sự thanh tao trong sáng, qua mỗi sự việc được dẫn giải. Đề cập đến tài lắng nghe và đón nhận Lời Chúa thời kỹ thuật thông số hôm nay, nhiều vị vẫn lẫn lộn giữa âm thanh đơn thuần với âm thanh nổi, giữa sự đồng bộ và đồng cảmvà đồng-thuận.
Với Hội thánh thời tiên khởi, ngày Thánh Thần Chúa hiện đến, ngày mà tín hữu Đức Kitô chẳng thấy khó khăn gì trong việc lắng nghe và đón nhận lời Ngài, hết. Ai cũng hiểu rằng, có nói cùng một thứ tiếng cũng không quan trọng bằng biết chăm chú nghe người khác nói. Lắng nghe từng giọng. Chăm chú vào từng động tác của mỗi người.
Hội thánh tiên khởi là một cộng đoàn phức hợp. Đa dạng. Tựa như hôm nay, mọi người đều được kêu gọi hãy lắng nghe người khác nói. Ngõ hầu thông hiểu nhau hơn. Cảm thông hơn về nhiều vấn đề. Về mọi chuyện.
Quả là, vào các năm tháng, ngày đầu của thời điểm Thánh Thần Chúa hiện đến, cộng đoàn kẻ tin đã nhận ra rằng: giữa thánh Phêrô và Phaolô đã có nhiều tranh cãi. Bất đồng. Bất đồng về các vấn đề của người Do Thái, của dân ngoài Đạo về vấn-đề trở lại. Nhiều vị đã cam đảm nhận đón cái chết nhục để chứng tỏ niềm tin của mình.
Tuy thế, cũng có người phản bội các thánh, vội quay đầu về với giới cầm quyền. Không còn tin vào lời các ngài nữa. Cùng là tín hữu Đức Kitô, nhưng có người tự hào cho mình thuộc phe Phaolô hoặc phe Apollô hơn là nghĩ rằng: dù thuộc cánh nào, phe nào rồi cũng qui về một mối. Tức: cuối cùng, cũng trở thành đồ đệ của Đức Chúa. Hết lòng. Hết mực. 
Mải tranh cãi, đến nỗi có người cứ nghĩ là ngày tận thế đã gần kề. Rồi, chán nản. Mất niềm tin. Tuy nhiên, qua nhiều trường hợp trắc trở, âm sắc thâm trầm và ấm cúng của giòng nhạc hùng tráng vẫn vang rền. Thúc bách. Giọng thâm trầm ấm cúng ấy nhằm chứng tỏ rằng: Đức Kitô đã sống. Ngài đã vui lòng chấp nhận cái chết nhục. Và cuối cùng, đã sống lại vinh hiển. Về với Cha. Trong khi đó, thanh âm giọng kim bổng vút chát chúa của tranh cãi/bất đồng đã át đi thanh-âm trầm-ấm mà Đức Chúa đã phát đi.
May thay, hơn bốn thập niên trước, Công Đồng Vatican II đã hồi phục truyền thống cổ xưa của niềm tin trong Hội thánh bằng nhiều phương cách khác biệt, đột xuất. Quyết nối kết hoà mình với nền văn hoá địa phương mỗi vùng. Xem như thế, Lời Chúa được gửi đến với mỗi dân tộc có văn hoá riêng tư khác biệt, hài hòa. Hợp tác.
Ngày nay, chúng ta đều nhận thức: mỗi khi cất bước ra đi rao truyền Tin Vui An Bình của Chúa, vị thừa sai giảng thuyết đều cưu mang, trân quý mọi văn minh, văn hoá khác biệt, riêng tư của đất miền mà các ngài tạm dung. Và, các ngài vẫn cương quyết sửa đổi lề thói, tác phong “cha cố” chuyên áp đặt văn hoá cổ xưa của mình lên văn hoá, người bản xứ. Làm như thế, các ngài không bức bách, cũng chẳng đả phá tinh hoa, thuần thục của sắc dân bản xứ. Dù tinh hoa ấy đang đi dần vào chốn diệt vong.
Trong quá trình thực hiện quyết tâm này, nhiều nối kết được nảy sinh từ nền văn minh Kitô-giáo và văn hoá địa phương. Các nối kết, thành tựu ấy đã trở thành niềm tin thấm nhuần mầu sắc dân tộc. Đây là trạng huống kết tinh, mà Hội thánh tiên khởi đã tạo cho mình. Rất nghiêm chỉnh. Nhờ vào phong thái tinh tế, Hội thánh sở tại đã thực sự sống và rao truyền niềm tin, được uỷ thác.    
Hôm nay, được Thánh Thần Chúa thánh hoá, chúng ta nhận ra rằng: để xây dựng và củng cố niềm tin của mình lên những gì người đi trước đã thiết lập. Chúng ta có bổn phận lắng nghe, và tìm hiểu nền văn minh, văn hoá đương đại của mỗi dân. Hãy đem niềm tin về với trao đổi, đối thoại cùng Tin Mừng của Chúa.
Chính vì thế, ta có thể quyết đoán thêm rằng: lòng quả cảm thật ra cũng là quà tặng từ Thánh Thần Chúa, vào ngày Ngài hiện đến với mọi người. Chúng ta không được phép rút vào bóng tối. Né tránh thế gian, hoặc coi rẻ loài người.
Nhưng, hãy ra đi tham gia đối thoại với thế giới, nhân trần. Tham gia, trao đổi và để tai trầm lắng đón nhận nhạc khúc giao hưởng mà Chúa biên soạn. Ở đây. Ngay lúc này. Có lắng nghe như thế, ta mới nhận ra thanh-âm sắc sảo đang xuất hiện trong cuộc sống thường nhật. Đôi lúc cũng trộn lẫn với âm-sắc thâm trầm, ấm cúng trải dàn nơi cuộc sống. Sự chết và sự sống lại vinh hiển của Đức Chúa thân yêu.
Tham dự Tiệc thánh mừng Thánh Thần Chúa hiện đến với ta hôm nay, hãy cầu mong sao ta có đôi tai rất thính. Biết lắng nghe và nhận rõ những gì Thần Khí Ngài đang thổi đến với ta. Thần Khí Ngài thổi vào đôi tai ta những âm sắc thâm trầm. Đầy thương mến. Hãy cầu mong sao cho ta biết sẵn sàng cống hiến cả đời mình, để rao truyền Tin Vui An Bình của Chúa với chốn phồn hoa. Đô hội.
Ở nơi ấy, vẫn hiện diện cùng khắp, nền văn minh/văn hoá của dân gian. Thị trường. Cầu và mong cho ta biết dấn thân, hoà mình với nền văn hoá đương đại. Hợp tình. Hợp lý. Làm như thế, ta sẽ phải sử dụng đôi tai, nghe nhiều hơn nói. Nghe nhiều, để có thể đón nhận các thanh-âm trầm-ấm, như làn gió thoảng vào hồn.
Nghe cho kỹ. Hiểu cho thông. Từ đó, ta sẵn sàng ra đi rao truyền Vương quốc của Đức Chúa bằng chính cuộc sống của mình. Ra đi để rao truyền niềm tin vui tươi. Rất thâm trầm. Muốn được thế, hãy để lòng mình trùng xuống mà đón nhận Lời Chúa. Ấm cúng. Thâm trầm.

Lm Richard Leonard sj  
Mai Tá, Giáo-dân lược dịch

Saturday, 9 May 2015

“TÌNH MỘT HAI NĂM CHƯA PHẢI TÌNH DÀI”,



Suy Tư Tin Mừng Chúa Nhật thứ VI Phục Sinh năm B 10/5/2015

Tin Mừng (Ga 15: 9-17)

Khi ấy Đức Giêsu nói với các môn đệ rằng: “Chúa Cha đã yêu mến Thầy thế nào, Thầy cũng yêu mến anh em như vậy. Anh em hãy ở lại trong tình thương của Thầy. Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy, như Thầy đã giữ các điều răn của Cha Thầy và ở lại trong tình thương của Người. Các điều ấy, Thầy đã nói với anh em để anh em được hưởng niềm vui của Thầy, và niềm vui của anh em được nên trọn vẹn.

Đây là điều răn của Thầy: anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình. Anh em là bạn hữu của Thầy, nếu anh em thực hiện những điều Thầy truyền dạy. Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết.

Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và cắt cử anh em để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại, hầu tất cả những gì anh em xin cùng Chúa Cha nhân danh Thầy, thì Người ban cho anh em. Điều Thầy truyền dạy anh em là hãy yêu thương nhau.”

“TÌNH MỘT HAI NĂM CHƯA PHẢI TÌNH DÀI”,
Cũng không thể gọi là tình mới.
Tôi vẫn đợi như tôi đã đợi,
Vẫn ngậm tình về như buổi ngậm tình đi”.
(Dẫn từ thơ Nguyễn Tất Nhiên)
Thi sĩ làm thơ “ngậm tình về” lại cũng giống như nhà làm phim người Ý vói về tình đời đẹp quá, như bài thơ. Bộ phim của Ý mang tựa đề dễ thương: “Đời đẹp quá” phản ánh toàn bộ sự thật như Tin Mừng hôm nay.
Phim kể về một người cha hiền hậu cố thuyết phục đứa con lên 5, bảo rằng: những chuyện xảy ra ở trại tập trung, giống như trò chơi tinh nghịch mà Đức Quốc Xã tạo ra để thử lòng người Ý.
Thật sự thì, đạo diễn Roberto Benigni đã biện luận: mục đích của ông khi làm phim này là để khẳng định rằng: phần đông cha mẹ vẫn làm hết mình để cho con cái khỏi phải giáp mặt với thực trạng tội ác, ở đời. Và, các người cha, người mẹ khi xem phim ông đều đã nắm bắt được thông điệp ấy.
Ở ngoài đời, làm cha làm mẹ, ai cũng chấp nhận đối đầu với mọi hiểm nguy, bỏ giờ ra cùng với con xem phim để giải thích cho con về bi kịch cuộc đời. Về phần Đạo, Đức Chúa đã làm biết bao việc lớn lao cho con người. Đạo ta là Đạo duy nhất tin rằng Đức Chúa mặc xác phàm, chết vì thương ta. Có thế, ta mới hiểu được mối tình cao cả Ngài bày tỏ với ta.
Thành thử, hiểu lòng người, Ngài vẫn chờ đợi nơi ta một sự đáp trả thân thương, nên đã khuyên nhủ: các con hãy yêu thương nhau như anh em cùng nhà, không phận biệt gái trai, giầu nghèo.
Hôm nay, Đức Chúa khẳng định: lòng yêu thương của người tín hữu phải được đo bằng mức độ hy sinh, ta tặng cho nhau. Đây là thách thức lớn hiện diện nơi lời mời gọi yêu thương. Thứ tình yêu luôn đính kèm sự hy sinh. Yêu thương chẳng đắn đo, không tính toán.
Và, những người ta cần yêu nhất chính là người mà ta chuẩn bị hy sinh những gì của ta, tự nơi ta. Hy sinh mọi thứ thuộc về ta. Đấy là yêu thương.
Đúng hơn, chúng ta nhất định phải nói với những người lâu nay mình không ưa thích, rằng: ta yêu họ rất mực. Với tín hữu Đạo Chúa, cuộc sống chỉ có ý nghĩa khi ta yêu thương mỗi người, và mọi người. Tuy nhiên, muốn đạt mục tiêu ấy, không phải dễ. Chúng ta hay đi quá xa sự thật; tức, nói khác điều mình nghĩ. Nếu đó là thói quen thông thường, thì giá trị của Đạo mà ta cố duy trì sẽ giảm sút rất nhiều.
Bình thường, ai cũng có quyền đeo đuổi lập trường riêng tư. Mỗi người có lý để hành xử theo ý mình, nghĩa là có quyền yêu thích, vui hưởng, đam mê, trân quý cũng như cảm kích, biết ơn người khác theo cách của mình.
Tuy nhiên, làm thế vẫn chưa thực sự yêu thương người đồng loại. Người đồng loại nói trong Tin Mừng chính là anh em ta. Ít người trong chúng ta biết ép mình từ bỏ cuộc sống dễ chịu, để yêu thương, phục vụ người đồng loại. Và, đó là mệnh lệnh từ Đức Chúa của Yêu thương, rất dễ nhớ.
Đằng khác, yêu người đồng loại như anh em mình là thôi không nói: ta yêu thích đủ thứ, như: yêu thú vật, thích ý kiến này hoặc tổ chức nọ. Vì, tất cả những thứ ấy không phải tình yêu thương hai chiều. Chỉ có con người mới đích thực yêu thương con người, mà thôi. Giêsu Đức Chúa đã không chết cho một tổ chức quyền hành nào hết.
Cái chết mà Ngài chấp nhận cho mình, chỉ vì yêu. Thứ tình không lý giải, biện bác ấy Ngài đã mang đến với hết mọi người. Nếu bảo rằng, ta rất yêu cầm thú, yêu nhà cửa, xe cộ hoặc công ăn việc làm, yêu ý thức hệ, hoặc yêu Giáo hội hơn con người, thì điều đó chưa chắc đã đúng sự thật, hiểu theo nghĩa yêu thương đích thực.
Đôi lúc ta nghĩ rằng: khi Đức Kitô nói đến tình yêu, Ngài nói đến tình gia đình ruột thịt. Tình hạn hẹp, cụ thể. Nhưng, không phải thế. Khi nói: hãy yêu thương nhau như anh em, Ngài ám chỉ đến bạn bè. Lắm khi, ta nghe nhiều người cho biết họ đang gặp phiền hà, rắc rối với gia đình, khiến họ chỉ muốn gần bạn bè để thở than.
Đến với bạn hơn là lần quẩn cạnh người thân trong gia đình. Đó là giây phút căng thẳng, xuất phát từ những đắng cay, hậm hực mất ý nghĩa của tình yêu đích thực mà bà con ruột thịt không còn trao tặng cho nhau, nữa.
Sở dĩ ta đến với bạn và tìm đến sức mạnh của tình bạn thay vì người thân, là bởi bạn hiểu rõ chuyện riêng của ta hơn. Có những thiên tình sử đắng cay ít khi ta tỏ cho người nhà biết. Quả, bạn bè hiểu rõ nhau hơn, biết ân cần cho nhau thời gian, chăm sóc nhau, trao nhau lòng thương trìu mến, không vụ lợi. Tình bạn đích thực là thứ tình mang tính hỗ tương, đáp trả.
Tin Mừng hôm nay cho ta thấy chính bạn bè, tình thân mới chuẩn bị để trao tặng sự sống của mình cho nhau. Trao tặng như người anh em. Không ẩn ý. Không hạn chế. Đó là điều chúng ta vẫn mừng kính ở đây, vào Tiệc thánh mỗi Chúa nhật. Đức Kitô cho thấy tính chất đặc biệt của lòng yêu thương trìu mến Ngài vẫn đối xử với ta; để nhờ đó, ta có thêm sức mạnh mà ra đi rao truyền cho mọi người biết về tình yêu thương của Ngài.
Từ đó, mọi người rút kinh nghiệm sống về tình thương Ngài ban cho mỗi người theo cách thế vui tươi, phấn khởi. Có yêu thương trao tặng đích thực, ta mới chấp nhận mọi hy sinh vì người mình yêu, cho người mình trao tặng.
Chẳng ai dám ngang nhiên bảo rằng cuộc sống của người tín hữu Đạo Chúa là cuộc sống lúc nào cũng “cơm lành, canh ngọt”. Không. Sự thật không như mọi người vẫn tưởng.
Tuy nhiên, với Bạn Nhân Hiền là Giêsu Đức Chúa luôn ở ngay bên, ta không còn đơn độc, lẻ loi. Ngài đã khẳng định tình thương yêu của Ngài với tất cả mọi người như bạn bè trong cộng đoàn tin yêu của Ngài. Tất cả là bạn bè cùng một niềm tin. Tất cả vẫn ở bên ta. Luôn hỗ trợ ta trong mọi tình huống. Dù cam go. Dù nhiều thách thức. Thách thức vì phải hy sinh cho tình yêu thương ta cần có, như đã được khuyên dạy.
Quả thật, yêu thương người trong gia đình ruột thịt, không khó. Vì người nhà luôn đáp trả bằng tình thương yêu, hiền hoà. Vì người nhà vẫn coi ta là khúc ruột ân tình, đáng yêu. Nhưng, yêu thương mọi người như người anh em, thật ra không dễ. Không dễ, là vì những người mà lâu nay ta không ưa thích, hoặc chẳng thương yêu gì mấy, nay có lẽ cũng đang gặp khó khăn, trở ngại.
Nói cho cùng, yêu thương người đồng loại không còn là chuyện đầu môi chót lưỡi, thản hoặc. Đó chính là mệnh lệnh cấp bách xuất từ Đấng hằng thương yêu mọi người, thương hết mình. Tình Ngài yêu thương hết mọi người không giống như thứ tình được thi-sĩ diễn tả ở câu thơ, rằng:

“Tình một hai năm chưa phải tình dài”,
Cũng không thể gọi là tình mới.
Tôi vẫn đợi như tôi đã đợi,
Vẫn ngậm tình về như buổi ngậm tình đi”.
(Nhĩa là tôi ấp-úng chuyện yêu người
Cơ-khổ như những lời thú tội).
(Nguyễn Tất Nhiên o Tình Một Hai Năm)

Thế nghĩa là, vì tình chỉ một hai năm nên “mới ấp-úng chuyện yêu người”. Nay lại thấy Tình Ngài yêu thương hết mọi người, chắc hẳn người người sẽ không “còn ấp-úng chuyện yêu thương”, suốt cuộc đời. Của mọi người.

Lm Richard Leonard sj  
Mai Tá lược dịch